fix
Logo
fix
Nalazite se na Istorija-VOJVODE_1SR
Za dodavanje novih poruka na ovu stranicu kliknite ovdje
Za pregled svih najnovijih poruka kliknete ovdje

vojvode_1sr- 40382 - 13.09.2011 : Zeljko Tomic Sokolac - best (4)

Za vječnu počast vojvodi


Već sam ranije pisao na ovom forumu da je američki predsjednik Vudro Vilson (Woodrow Wilson) 28. jula 1918. godine dao naređenje da se iznad Bijele Kuće i svih ostalih državnih institucija podigne na pola koplja srpska zastava u znak počasti za velike žrtve slavne srpske vojske u 1. svjetskom ratu. U isto vrijeme, u svim crkvama je pročitan tekst posvećen srpskim žrtvama u "Velikom ratu". Ovaj je bio događaj bez presedana u američkoj istoriji.


Mi Srbi imamo jedan izuzetan talenat - brzo zaboravljamo svoju istoriju i ne poštujemo svoje heroje. Sem zapuštenih spomenika u nekoliko većih gradova Srbije, ništa nas ne podsjeća na ona slavna vremena kada je velika srpska vojska slomila dva ogromna carstva: njemačko i austro-ugarsko...

Malo je kome poznato da su Kanađani, oduševljeni doprinosom naših solunskih boraca u slamanju Centralnih sila (Njemačke, Austro-ugarske i njihovih saveznika) po načelniku Vrhovne komande Srpske vojske vojvodi Radomiru Putniku nazvali i jednu planinu u Alberti. Planina se zove "Putnik" i nalazi se na sledećim geografskim koordinatama: geografska širina: 50; 38; 35 i geografska dužina 115; 15; 25.

Planina Putnik, KanadaPlanina Putnik visoka je 2940 metara i dio je Stjenovitih planina (Rocky Mountains), najdužeg planinskog vijenca na svijetu a koji se protežu kroz čitavu Sjevernu i Južnu Ameriku. Vrh ove planine se može vidjeti i sa autoputa 40S, koji spaja Sjevernu i Južnu Albertu.

Zanimljiv je i podatak da je planina Putnik za 800 metara viša od najvećeg planinskog vrha u Srbiji - vrh Midžar na Staroj planini je visok svega 2168 metara.

Planina Putnik je svoje ime zvanično dobila 1918. godine. Od tada je ucrtana u sve kanadske karte, a ova informacija se može provjeriti i u svim engleskim enciklopedijama.

Inače, prezime Putnik je dosta rijetko. Porodica Radomira Putnika ga je dobila u vrijeme kada su se njegovi preci, tačnije djeda Arsenije, doselili sa Kosova u Belu Crkvu. Jednom prilikom su njegovog djeda, koji je tada imao oko sedam godina, upitali kako se zove na što je on je odgovorio da je on putnik u nepoznatom pravcu. Eto, tako su Arsenija nazvali Putnik.

Vojvoda Radomir PutnikGeneral Radomir Putnik je tvorac moderne srpske vojske. Srpsku vojsku je osavremenio sa novim naoružanjem, a na ključna mjesta je postavio talentovane oficire i nije dozvolio da se politika umješa u redove vojnika. Zajedno sa Živojinom Mišićem pripremio je sve ratne planove za Balkanske ratove i za Prvi svjetski rat. U periodu od 1912. do 1916. godine bio je načelnik Vrhovne komande. Poslije Kumanovske bitke je postao i prvi srpski vojvoda. Sa Krfa je 1916. godine otišao na liječenje u Nicu, gdje je nakon godinu dana i umro. Njegovi posmrtni ostaci su ekshumirani 1926. godine i prebačeni na Novo groblje u Beogradu. Na grobu mu piše "Vojvodi Putniku, zahvalna Otadžbina. "



Evo i još nekoliko zanimljivosti vezanih za Vojvodu Radomira Putnika:

  • U trenutku izbijanja Prvog svjetskog rata Radomir Putnik se na nalazio na liječenju u Budimpešti. Imao je 67 godina i bio je jako lošeg zdravstvenog stanja. Austro-ugarska policija ga je uhapsila u bolnici, ali su nakon intervencije glavnokomandujućeg austrougarske vojske odlučili da ga puste. Ovo su uradili djelimično zbog toga što su glumili kavaljere, ali više zbog toga što su vjerovali da bi im Radomir Putnik bio lak protivnik. Ispostavilo se da su njihove procjene bile jako pogrešne jer je vojvoda Putnik brilijantno rukovodio Srpskom armijom - iz bolničkog kreveta u Beogradu.

  • Armija Radomira Putnika je u avgustu 1914. godine u Cerskoj bici zabilježila i prvu savezničku pobjedu u Prvom svjetskom ratu.

  • Do kraja 1914. godine, srpske teritorije južno od Save su bile oslobođene. Austro-ugarska vojska je bila potučena do nogu: u 1914. godini je na teritoriji Srbije poginulo 274 hiljada austro-ugarskih vojnika.

  • Pošto je vojvoda Putnik svoje ratne dane provodio u bolnici, operacije na frontu su izvršavali njegovi mlađi oficiri. Neki od njih će zauvijek ući u istoriju ratovanja: njihova vojna strategija se i danas proučava u vojnim akademijama širom svijeta.

  • Srpski vojnici su svoga komadanta, vojvodu Radomira Putnika, preko albanskih planina do Krfa prenijeli u jednoj pokretnoj stolici, napravljenoj specijalno za njega.

  • Vojvoda Putnik je vjerovatno bio i poslednji vojnik koji se vratio u Srbiju - posmrtno je ekshumiran i prenešen u Beograd osam godina nakon završetka rata.
  • vojvode_1sr- 46302 - 10.10.2011 : Zeljko Tomic Sokolac - best (2)

    Vojvoda Petar Bojović


    Ovo je priča o Petru Bojoviću, vojvodi srpske vojske koji je u 45 godina impresivne vojne karijere učestvovao u sledećim ratovima: Srpsko-turski rat (1876-1878), Srpsko-bugarski rat (1885), Prvom balkanskom ratu (1912-1913), Drugom balkanskom ratu (1913) i Prvom svjetskom ratu (1914-1918). Pored toga, doživio je i Drugi svjetski rat. Ubijen je od strane komunista nakon oslobođenja Beograda.

    Drugi svjetski rat je preživio u kućnom pritvoru, u beogradskoj Trnskoj ulici broj 25. Njemački vojnici ne samo da nisu maltretirali vojvodu Bojovića, nego su ga pozdravljali pri prolasku ispred njegove kuće, upravo onako kako to i zaslužuje general čije su knjige izučavaju na njemačkim vojnim akademijama. General koji je brilijantnom strategijom ratovanja porazio njihove djedove i očeve bio je dostojan njihovog poštovanja!

    Nakon oslobođenja Beograda, partizani su upali u vojvodinu kuću. Kada su shvatili da je Petar Bojović "kraljevski oficir", napali su na nemoćnog starca, koji je tada bio u devetoj deceniji života, i bukvalno ga pretukli. Nekoliko mjeseci kasnije, 20. januara 1945. godine, Petar Bojović je umro od posledica prebijanja.

    Čovjek koji je iz Srbije protjerao okupatora, te nakon vjekovnog mraka donio slobodu Bosni, Hrvatskoj i Sloveniji, prevezen je na taljigama na Novo groblje u Beogradu i sahranjen bez ikakvih vojnih počasti, u krugu uže porodice i najvjernijih prijatelja.

    Ovo je moja priča o vojvodi Petru Bojoviću. Neke informacije iz ovog teksta nikada nisu objavljene u javnosti i dostupne su samo onima koji su u zadnjih desetak godina studirali Vojnu akademiju u Beogradu...


    Slavni general srpske vojske, Petar Bojović, rođen je 16. jula 1858. godine u selu Miševići kod Nove Varoši, a umro je 20. januara 1945. godine u Beogradu.

    Kao pitomac Artiljerijske škole učestvovao je u srpsko-turskim ratovima od 1876. do 1878. godine. U prvoj godini rata radio je u Glavnom štabu Srpske vojske, ali je zatim osjetio potrebu da stekne i pravo ratno iskustvo, pa je kao podoficir komandovao jednom artiljerijskom baterijom.

    U Srpsko-bugarskom ratu, koji je vođen 1885. godine, Petar Bojović se istakao hrabrošću u borbama na Vrabči, Slivnici, u Dragomanskom tesnacu, kod Pirota i Caribroda (sadašnji Dimitrovgrad).

    U Prvom balkanskom ratu 1912. i 1913. kao načelnik Štaba Prve armije izuzetno je doprineo pobedama nad Turcima u Kumanovskoj i Bitoljskoj bici.

    U Drugom balkanskom ratu general Bojović je 1913. probio bugarske položaje na Rajčanskom ridu, što je odlučilo ishod i Bregalničke bitke a i čitavog rata.

    vojvoda general Petar BojovicPrvi svjetski rata je počeo sa glavnim udarom austro-ugarske vojske iz pravca Drine. Ovaj nepromišljeni potez Austrougarskih generala srpski komandanti nisu očekivali, pa je od neprijatelja mnogo slabija Bojovićeva Prva armija pretrpjela velike gubitke, a sam Bojević je tom prilikom ranjen. Generala Bojevića je na tom položaju zamijenio armijski general Živojin Mišić. Nakon uvođenja u borbe 1. moravske divizije koja je pod komandom Vojvode Stepe Stepanovića u izuzetno kratkom vremenskom periodu sa artiljerijom stigla na Cer, situacija na frontu se značajno promjenila. Srbi su najprije zaustavili dalje nadiranje neprijatelja, a zatim zabilježili i veliku pobjedu. Takozvana Cerska operacije je okončana za manje od 12 dana. Srpske snage su ovom prilikom izgubile više od 16000 vojnika, dok je austrougarske jedinice imale oko 23000 (po nekim procjenama i 25000) poginulih i nestalih, kao i 4500 zarobljenih vojnika.

    Cerska bitka je u istoriji zabilježena kao prvi poraz Centralnih sila u Prvom svjetskom ratu. Pored toga, ušla u udžbenike svih vojnih škola i još uvijek se proučava kao primjer brilijantne taktike ratovanja.

    Devetog septembra 1914. godine Srpska vojska kreće u čuveni "Marš na Drinu", da zaustavi još jednu ofanzivu Austrougarske vojske. Druga armija Stepe Stefanovića će zaustaviti jedinice Oskara fon Poćoreka. Nakon borbi kod Mačkovog kamena i gubitaka od 30.000 ljudi austrougarska 6. armija napušta teritoriju Srbije.

    Nakon septembarske bitke, kompozitor Stanislav Binički je komponovao "Marš na Drinu", po meni najčuveniju i najljepšu srpsku patriotsku pjesmu. Tekst za ovu pjesmu, poznatu i kao "Srpska Marseljeza", napisan nešto kasnije.

    Marš na Drinu

    U boj, krenite junaci svi
    Kren'te i ne žal'te život svoj
    Cer da čuje tvoj, Cer nek' vidi boj
    A reka Drina slavu hrabrost
    I junačku ruku oca, sina.

    Poj, poj Drino, vodo hladna ti
    Pamti, pričaj kad su padali
    Pamti hrabri stroj
    Koji je pun ognja, silne snage
    Proterao tuđina sa reke naše drage.

    Poj, poj Drino, pričaj rodu mi
    Kako smo se hrabro borili
    Pevao je stroj, vojev'o se boj
    Kraj hladne vode
    Krv je tekla
    Krv je lila
    Drinom zbog slobode.

    Nakon pregrupisavanja snaga, Austro-ugarska armada kreće u još silniji napad. Krajnji cilj akcije je bio da se pokori Srbija, za koju su uoči početka ovoga rata austro-ugarski generali tvrdili da ima "slabo naoružanu" i "kroz balkanske ratove izmorenu vojsku" u kojoj je vladao i "nizak moral". Međutim, srpska vojska je u tkz. Kolubarskoj bici uspjela da ponovo pobjedi jednu od najjačih svjetskih armija tog vremena i da je još jednom natjera na povlačenje preko Save i Dunava. U Kolubarskoj bici je poginulo 60.000 austrougarskih boraca, a srpska vojska je zarobila 43.000 neprijateljskih vojnika i 393 oficira, 142 topa, 70 mitraljeza, 2 aviona, 5 automobila, 3500 kola i 4000 konja.

    U 1914. godini je na blatnjavim putevima Srbije ostalo da leži mrtvo oko 274.000 hazburških vojnika u svjetlo-plavim uniformama, od čega 7006 oficira.

    Prva godina rata je odnijela 163.000 srpskih vojnika, od čega 2100 iskusnih oficira i mnogo iskusnih veterana iz Balkanskih ratova.

    Sa topljenjem snijega u 1915. godine počinje raspadanje leševa po putevima, haraju bolesti i epidemije. Iako je prva polovina godine bila mirna, umire još 30.000 vojnika i oko 100.000 civila.

    Prva polovina 1915. godine je protekla mirno. A onda je u pomoć Austrougarskoj pristigla i Njemačka, a u rat su se uključili i Bugari. Posle mučkog napada Bugara na Srbiju 1915. godine, Petar Bojović je sa neuporedivo slabijim snagama sprečio njihov prodor na Kosovo, što je omogućilo odstupanje Srpske vojske preko Albanije.

    U januaru 1916. godine general Bojović, umjesto oboljelog vojvode Radomira Putnika, postaje načelnik Štaba Vrhovne komande i organizuje prebacivanje vojske na Krf i u Bizertu.

    Sredinom 1916. godine general Bojović odlazi na Solunski front, gdje je od septembra do novembra 1916. rukovodio ofanzivom u kojoj su zauzeti Kajmakčalan i Bitolj. Na taj način je oslobođen i prvi srpski grad iz predratnog vremena.

    Zbog neslaganja sa savezničkom komandom o širini fronta dodeljenog Srpskoj vojsci, Petar Bojović je u aprilu 1918. godine smjenjen i postavljen za komandanta Prve armije, koja je posle proboja Solunskog fronta zauzela Veles i Ovče polje, kod Kumanova razoružala Bugare, produžila gonjenje brojčano jače nemačke Druge armije i razbila je južno od Niša bez pomoći saveznika, koji su zaostali 200 kilometara.

    Na čelu Prve armije Petar Bojović je 1. novembra 1918. godine pobjednički ujahao u Beograd, i tako postao simbol njegovog oslobođenja.

    Uprkos traženju Engleza i Francuza da se srpska vojska zaustavi na lijevim obalama Save i Dunava, Petar Bojović je ignorisao njihove zahtjeve i sa Srpskom vojskom oslobodio Vojvodinu, a zatim i neke gradove na teritoriji današnje Mađarske. Zahvaljujući ovom "svojeglavom" potezu komandanta Prve armije Vojvodina je nakon 1. svjetskog rata Versajskim ugovorom pripala Srbiji.

    Nakon toga, Petar Bojović je 1921. godine imenovan za načelnika Generalštaba Srpske vojske, na mjestu preminulog vojvode Živojina Mišića, a 1922. se povukao iz aktivne službe.

    Na samom početku Aprilskog rata, postavljen je za zastupnika vrhovnog komandanta kraljevske jugoslovenske vojske, mladog kralja Petra II.

    Petar Bojović je doživio i preživio još jednu okupaciju Srbije od strane njemačke vojske. Poput većine javnih ličnosti, ovaj slavni general srpske vojske je Drugi svjetski rat proveo u kućnom pritvoru, u beogradskoj Trnskoj ulici broj 25. Njemački okupator ne samo da nije maltretirao srpskog vojvodu, nego su njihovi oficiri tjerali svoje vojnike da pri prolasku ispred njegove kuće počasnim pozdravom odaju počast čovjeka koji je porazio Njemačko i Austrougarsko carstvo. Ponosni Nijemci su pozdravljali komandanta vojske koja je u ratu ubijala njihove očeve i djedove!

    Vojvoda Petar Bojović je doživio i drugo oslobađanje Beograda, 20. oktobra 1944. godine. Preživio je Nijemce, ali ne i partizane! O njegovoj tragičnoj sudbini u oslobođenom Beogradu, Antonije Đurić je zapisao:

    Brozovi "oslobodioci" upali su u kuću vojvode Petra Bojovića u Trnskoj ulici pod brojem 25. Mnogo im se dopala ta kuća: rado bi se uselili. Kad su ušli, primetili su vojvodin mundir preko stolice, a na stolu vojvodinu šapku. Već i sama činjenica da je Bojović bio "kraljev vojvoda" bila je dovoljna da "oslobodioci" primene silu: najpre su šutirali njegovu vojvodsku šapku, a potom su, posle grubih reči nasrnuli i na slabašnog vojvodu, tada na zavšnici devete decenije života. Vojvodin sin Dobrosav skočio je da zaštiti oca, ali je savladan snažnim udarcima i ubrzo potom upućen u robijašnicu Sremske Mitrovice. Kad je vojvoda umro, prevezen je na taljigama na Novo Groblje.


    Koliko je meni poznato, Srbija je u znak zahvalnosti vojvodi Petru Bojoviću podigla dvije biste: jedna se nalazi u Nišu, a druga u Beogradu kod Kalenić pijace. Beogradski spomenik vojvode Petra Bojovića sam obišao mnogo puta, a prošle godine sam se slikao i pored spomenika u Nišu.

    Neka je vječna slava i hvala vojvodi Petru Bojoviću za sve njegove pobjede koje su omogućile da svi naši narodi zbace vjekovni jaram okupacije i najzad počnu živjeti u slobodi. Ovdje, prije svega, mislim na slovenske narode na prostoru od Vardara pa do Triglava, od Đerdapa pa do Jadrana!

    vojvoda Petar Bojovic i ja

    Ovo je spomenik vojvodi Petru Bojoviću u Nišu koji je 12. oktobra 1918. oslobodio ovaj grad
    vojvode_1sr- 46862 - 21.10.2011 : Istorija - best (0)

    Petar Bojović


    Најљепши споменик војводи Петру Бојовићу подигнут је у Новој Вароши. Није га заборавио завичај.
    vojvode_1sr- 67954 - 23.03.2012 : Zeljko Tomic Sokolac - best (0)

    Živojin i sin


    U svom nastojanju da opišem velike srpske vojvode iz Prvog svjetskog rata, došao sam i do Živojina Mišića. Međutim, prije nego što počnem sa opisom njegove vojničke karijere, kojom je zadužio srpski narod da ga pamti i spominje u vjekovima koji dolaze, želio bih da skrenem pažnju na tužnu priču ovog velikog generala srpske vojske kao i njegovog sina Aleksandra. Priča je jako potresna, ali ipak vjerujem da će se mnogi srpski borci, veterani ratova koji su iza nas, na neki način prepoznati u njoj.


    Vojvoda Živojin MišićVojvoda Mišić je jedan od četvorice srpskih velikana koji su svojim brilijantnim vojničkim umjećem doveli Srbiju da 1918. godine kroji kartu Evrope onako kako je to nama odgovaralo. Zbog toga zvuči još strašnije činjenica da je taj isti čovjek umro u bijedi i siromaštvu. Vojvoda Mišić je bio u potpunosti odbačen od vlasti i države, koja je nastala isključivo zahvaljujući njemu i njegovim kolegama.

    General Živojin Mišić je na samrti svojoj voljenoj supruzi Lujzi, inače Njemici iz Francuske, rekao:

  • "Ne ostavljam ti ni novaca ni bogatstva, već samo jedno časno ime i jedan vojnički mundir. Više od toga nisam mogao!"

    Velika je sramota da mi Srbi zaboravljamo ljude kao što je Vojvoda Mišić, dok drugi narodi od fukara i probisvjeta prave heroje sa svjetskom reputacijom.

    * * *

    Nekako mi je još tužnija sudbina Mišićevog sina Aleksandra, koji je do 1941. godine bio na službi u vojsci Kraljevine Jugoslavije a zatim se pridružio četničkom pokretu. U jednom trenutku u toku rata, iz nama nepoznatih razloga, Aleksandar biva zarobljen od strane Nijemaca i osuđen na strijeljanje.

    Kada je njemački komadant zadužen za njegovo ispitivanje, došao do zaključka da je Aleksandrova majka Njemica, počeo je da razmatra mogućnost da se Aleksandar Mišić poštedi. Međutim, ovaj ponosni Srbin se na ovo odlučno suprostavio i zatražio da ga tretiraju kao da je stopostotni Srbin.

    I tako, dok je četnički major, Aleksandar Mišić, stajao ispred streljačkog stroja, komandir tog voda ga je, opet iz poštovanja prema njegovoj majci Njemici, upitao za poslednju želju. Aleksandar je zatražio da mu dozvole da u ruku uzme svoje vojničke čizme, što je jako začudilo Nijemca, ali mu je on to ipak dozvolio. I onda, dok su Nijemci nišanili i spremali se da opale, Aleksandar je podigao čizme i snažno ih bacio u pravcu streljačkog voda. Čak i u trenutku kada ga je pokosio dušmanski plotun, jedina želja ovog velikog Srbina je bila da umre prkoseći, boreći se protiv okupatora sa istim onim žarom koji je krasio i njegovog oca.

    Nakon završetka Drugog svjetskog rata ovu potresnu priču je u svojim memoarima objavio jedan njemački komandant koji je napisao mnogo riječi hvale o Srbima, i kao ljudima i kao vojnicima.

    Vječna slava generalu Živojinu Mišiću i njegovom sinu majoru Aleksandru Mišiću i žali Bože što su ovako veliki junaci već odavno zaboravljeni.



    (*) Naknadno sam pronašao podatak da je Draža Mihajlović na sastanku održanom sa njegovim najvišim oficirima, 1. decembra 1941. godine, izdao naređenje da se nastavi borba protiv Nijemaca i komunista. Nekoliko dana kasnije, Nijemci počinju silovit napad na Ravnu Goru. Ova ofanziva je kod Nijemaca bila poznata pod nazivom "Operacija Mihajlović". Njen cilj je bio da uništi četnički pokret u prečniku od 120 kilometara oko Ravne Gore, inače rodnog mjesta Aleksandra Mišića. Major Aleksandar Mišić je bio samo jedan u nizu Dražinih saradnika koji su zarobljeni i strijeljani od strane Nijemaca. Ofanziva nije ostvarila svoj cilj! Četnički pokret je zadobio težak udarac, ali nije bio uništen.

    Tužna je životna priča i preostala dva sina Vojvode Živojina Mišića. Onaj srednji, Radovan, je bio bankarski činovnik dok početkom Drugog svjetskog rata nije odveden kao zarobljenik u Njemačku, odakle se nikada nije vratio. Vojvodin najmlađi sin, Vojislav, je bio inženjer agronomije. Preživio je Drugi svjetski rat boreći se u partizanima, ali je 1948. godine završio na Golom otoku.
  • vojvode_1sr- 68002 - 26.03.2012 : Kuzma Beograd - best (0)

    Vojvoda Putnik


    Radi istine i potpune informacije o vojvodi Radomiru Putniku treba reći i sledeće:

    Pošto je preminuo u Nici 17. 05. 1917. godine francuske vlasti su organizovale pogreb uz sve počasti bez ukopa. Srpske vlasti su insistirale da čim se stvore uslovi posmrtni ostaci budu prebačeni u Srbiju. Uslovi su stvoreni 1918. godine, a do tada se kovčeg sa telom vojvode Putnika nalazio u kapeli na Ruskom groblju u Nici. Vreme je prolazilo a iz novoformirane Jugoslavije niko nije pokretao pitanje prenosa posmrtnih ostataka. Čak su i francuski generali tražili od našeg veleposlanstva da organizuje prenos posmrtnih ostataka Vojvode Putnika u Srbiju ili da ga oni na dostojan način pokopaju.

    Tek kada je politika 1925. godine objavila telegram jednog čitaoca iz Nice, u kome se kaže da se zprepastio kada je video da kovčeg sa telom Vojvode Putnika i posle 7, 5 godina i dalje stoji na istom mestu. Posle te objave počala su da stižu brojna pisma i telegrami sa zahtevom da se Vojvoda prenese u Srbiju i dostojno sahrani što je i učinjeno 1926. godine.

    Pre neki mesec je u emisiji "Da možda ne" na RTS-u bilo reči o zaboravljenim Srbima gde je i ovo pomenuto. Emisiju možete pogledati na i na Youtube. Deo o Vojvodi Putniku kreće od 22 minuta emisije.

    Idi na stranu - |1|2|