fix
Logo
fix
Nalazite se na Istorija-LEPENSKI_VIR
Za dodavanje novih poruka na ovu stranicu kliknite ovdje
Za pregled svih najnovijih poruka kliknete ovdje

lepenski_vir- 79559 - 15.11.2012 : Mihailo Danilovic Majur, Šabac - best (1)

Nula (0) je stigla iz Lepenskog Vira


Prapostojbina cifre, za koju se dugo verovalo da je stigla sa Arapima, nalazi se na našim obalama Dunava.

Piše: Stanko Stojiljković
Izvor: Politika

Ko je prvi pridodao nulu (0) nizu pradavnih cifara kojima su naši preci sve i svašta zapisivali i zbrajali?

Matematičari još nisu objasnili zašto su u Mesopotamiji božanskim brojevima smatrani 3, 4, 5, 12 i 60, upozorava Božidar Trifunov Mitrović, doktor pravnih nauka, koji na vlastito zapažanje uzvraća: "Odgovor se krije na obalama Dunava - u Lepenskom Viru i Vinči, a dokaze tog izvorišta nalazimo u Rusiji", piše Politika.

U međurečju Tigra i Eufrata je isprva broj 10 (deset) ispisivan kao "O" (kolo).

Uporni tragalac za praslovenskim korenima blesak otkrivalačkog nadahnuća doživeo je pre nekoliko godina, razgledajući fresku "Srpski čudotvorci" u predivnom Arhangelskom sabornom hramu, među kremaljskim zidinama u prvoprestonoj Moskvi, kako nas u svojim romanima podseća Boris Akunjin. Koga je to nadareni ikonopisac naslikao?

Svetog Savu Serbskog i Prepodobnog Simeona.

U knjizi "Staroslovenski jezik i pismo Etruraca", sveštenik Svetislav S. Bilbija pravilno je pročitao natpis na Zlatnoj pločici iz Pirgija (šesti vek pre nove ere) kao KoloVeni, "ali nije znao pravi smisao i da je iz te reči nastala reč SloVeni", smatra naš sagovornik, čije je neobično i uzbudljivo štivo na 180 strana izuzetno lepo oslikanih stranica, "Azbučna matematika Vinče", nedavno na srpskom izašlo ispod štamparske prese.

I odmah opovrgava uvreženo mišljenje: "Nije tačna tvrdnja da je nula bila nepoznata u Evropi i da su je Evropljani primili iz Indije, preko Arapa".

Odgonetanje pravog naziva Slovena pomoći će, dodaje on, da se objasne nekolike očigledne protivrečnosti u istoriji matematike:

  • Evropa nije poznavala nulu do dolaska arapskih osvajača;

  • takozvane arapske cifre, po tvrđenju samih Arapa, nisu arapske;

  • Arapi su cifre preuzeli iz Indije, ali ovakve cifre - nule nije bilo u Indiji do 8. veka;

  • cifre iz Indije preuzeli su zapadni Arapi, a ne istočni, iako je bilo logično da su to učinili (ako jesu) istočni Arapi koji su joj bili bliži;

  • cifr(a) je bila oznaka za nulu;

  • cifr(a) je bila oznaka za tajni znak.

    Ponadajmo se, poštovani čitaoci, da vas već nismo zbunili. Ne časeći ni časa, Božidar Mitrović obznanjuje kao svojevrsnu svetu tajnu da su "znaci azbučnog pisma i azbučne matematike nastali prvo u Lepenskom Viru", pre oko 9.000 godina, koju je počivša litvansko-američka arheološkinja Marija Gimbutas još devedesetih godina minulog stoleća nazvala "kolevkom stare Evrope". Ili prve Evrope, ako vam je lakše da prihvatite.

    Skorije istraživanje rusko-američkog biologa sa Univerziteta Harvard, Anatolija Aleksejeviča Kljosova, utemeljeno na DNK genealogiji, osvetljava da (Pra)Sloveni potiču s Balkana od pre tačno 12.200 godina, što potvrđuje tzv. haplogrupa R1a1! Svoje tumačenje, koje ostavlja bez daha dok ga čitate, ugledni naučnik, nekadašnji profesor Moskovskog državnog univerziteta, saopštiće prvi put i u Srbiji na međunarodnom savetovanju "Ka izvorištu kulture i nauke", od 21. do 23. septembra u Beogradu.

    Gde se, u međuvremenu, zaturila naša lepenskovirska nula, iza koje se ređa još devet cifara u desetičnom (dekadnom) prikazivanju?

    Godinama mukotrpno proučavajući starostavne spise i iščitavajući potonje rukopise, Božidar Mitrović je ustanovio da je arapsko "safira" na latinskom preimenovano u ništa - nullum. Ako niste znali, (Pra)Sloveni su dugo koristili azbučne oznake da bi iskazali brojeve. Kojim je misaonim bespućima valjalo stići do - nule?

    Prateći oskudne i nejasne tragove, pisac rečene naučne pripovesti, protkane brojnim opaskama, nalazima, crtežima i slikama, za neupućenog pokatkad suvišnim, vodi nas u sam osvit evropske kulture (i civilizacije). U Lepenski Vir na Dunavu, u kojem su brojevi nastali da bi se pratilo kretanje Sunca. Konačna predstava: krug kao večni vaskrs prirode.

    U vreme Lepenskog Vira i Vinče, nastavlja naš sagovornik, nula nije bila "ništa", već poimanje "Az" (prvoizvornika - Sunca O), kao večnog vaskrsa Kola drevnih Kolovena (Slovena). "Znaci azbučnog pisma i azbučne matematike nastali su prvo u Lepenskom Viru", zaključuje Božidar Mitrović.

    Dobrodošli u prapostojbinu nule!

    "Arhitektura Lepenskog Vira je prva poznata arhitektura u svetu u kojoj se "oseća" prisustvo brojeva: niko nije do sada uspeo da savlada ovu matematiku, ona je nepredvidiva i zauvek izgubljena za nas", rekao je nedavno arhitekta prof. dr Predrag Peđa Ristić.

    Čuveni ruski matematičar Vladimir Andrejevič Steklov rekao je u 19. veku da je "matematika uvek bila i jeste izvor filosofije, da je ona iznedrila filosofiju i može se slobodno nazvati majkom filosofije".

    U kratkom predgovoru prof. dr Milan Božić, s Matematičkog fakulteta u Beogradu, potcrtava da nas "Azbučna matematika Vinče" vraća u doba "kada su matematika i filosofija bile jedno".
    "Sve je Kolo".
  • lepenski_vir- 79819 - 23.11.2012 : Mihailo Danilovic Majur, Šabac - best (0)

    Lepenski vir (1)


    Da bi se istražilo jedno maleno naselje iz epohe mlađeg kamenog doba, otpočeto je 1965. godine sa arheološkim iskopavanjem na niskoj dunavskoj terasi pokraj Lepenskog Vira. U tom trenutku niko nije ni slutio da je ovo mesto, koje se nalazi u bespuću Đerdapa, nekada bilo i središte jedne od najsloženijih i najblistavijih kultura praistorije. To je postalo jasno tek 1967. godine. U toj su godini, ispod naselja prvih zemljoradnika i stočara iz razdoblja od 5300-4800 god. pre n.e., otkriveni spomenici koji su iznenadili ceo svet; u sedam velikih, sukcesivno podizanih naselja ribolovaca, lovaca i skupljača hrane (Proto-Lepenski Vir Ia-e, Lepenski Vir II), nađeni su: brojna planski građena staništa, grobovi koji dokumentuju čudne pogrebne rituale, obilje majstorski izgrađenih alatki od kamena, kosti i roga, raznovrstan nakit, pločice sa urezanim znacima sličnim pismu i monumentalne skulpture od kamena. Odmah se moglo ustanoviti da su sve ovo ostvarenja od pre 5300. god. pre n.e., a to je značilo da su ribolovačko-lovačke zajednice koje su naseljavale terasu pokraj Lepenskog Vira prve u Evropi uspostavile složene privredno-društvene odnose, prve ostvarile arhitekturu osobenog stila i prve modelovale monumentalne skulpture od džinovskih oblutaka. Tako se Lepenski Vir 165qu 1967. godini pojavio na arheološkoj karti Evrope kao izuzetno značajan, ali i sasvim usamljen kulturni centar; njegovi spomenici, tako neobični i tako zagonetni, tada su samo ukazivali da u budućnosti treba očekivati slične arheološke spomenike koji će učiniti razumljivim sve ono što je ostvareno na ovoj maloj dunavskoj terasi.

    Geografski polozaj Lepenskog Vira

    U narednim godinama sva očekivanja su i realizovana. Zahvaljujući intenzivnim arheološkim istraživanjima obala Dunava, posebno u Đerdapu, do 1971. godine otkriveno je još desetak naselja iz istog razdoblja (Hajdučka vodenica, Padina, Vlasac, Ikoana, Kladovska skela i druga). Arheološka građa koje je u ovim naseljima nađena pokazala je da Lepenski Vir treba smatrati središtem jedne osobene i dugotrajne kulture koja se danas u arheološkoj nauci s pravom naziva kultura Lepenskog Vira.

    Kolevka kulture Lepenskog Vira je Đerdap, a njeni tvorci su potomci stare evropske populacije iz razdoblja starijeg kamenog doba (antropološki tip Brno-Psedmost). Pred kraj ledenog doba (oko 20000 god. n.e.) zajednice ove populacije nastanile su i pećine u Đerdapu i u njima su živele sve do oko 7000 god. pre n.e., kad je opšta klima osetnije otoplila. Promena klime omogućila je život pod vedrim nebom, ali je faktor izolacije taj život učinio veoma složenim. Prva naselja podizana su na niskim terasama koje su redovno male i izolovane, jer ih po dužini preseca Dunav, a po širini zatvaraju strme padine okolnih brda. Zbog toga je teritorija koju u toku godine ekonomski koristi jedno naselje ne samo mala već i strogo ograničena. Svaka od ovih teritorija poseduje obilje vode, ogreva, divljači i jestivih plodova. Međutim, sva ova bogatstva ne bi bila dovoljna da obezbede vekovni život u jednom naselju s obzirom na veličine i izolovanost ovih teritorija. Ljudske zajednice u đerdapskom području nisu mogle da osiguraju egzistenciju stihijski, nekontroslisanim preuzimanjem prirodnih dobara, već samo uspostavljanjem novog privrednog i socio-kulturnog sistema.

    Ovaj novi sistem formiran je postupno, a sa njime i kultura Lepenskog Vira. Na konačno uobličavanje ove kulture, osim faktora izolacije, presudno je delovao priraštaj stanovništva, odnosno uvećanje obima ljudskih zajednica. To jasno pokazuje strukturu svih naselja koja su otkrivena na Lepenskom Viru.

    Na osnovu broja staništa i grobova u najstarijem naselju (Proto-epenski Vir) može se pouzdano zaključiti da se zajednica koja je u njemu živela sastojala od tri do četiri biološke porodice, tj. najviše od dvadesetak članova. Ovaj broj je usaglašen kako sa veličinom nastanjenog prostora i pristupačnog terena tako i sa tradicionalnim načinom života. Ova usklađenost prouzrokovala je, međutim, privredno-društveni imobilizam, zbog čega se u najstarijoj fazi kulture Lepenskog Vira još ne zapažaju pojave koje bi bitnije razlikovale ovu kulturu od ostalih istovremenih kultura Podunavlja. Malobrojnost zajednice, ograničenost komunikacija i svođenje ekonomski eksploatisane teritorije na neposrednu okolinu naselja, nužno uspostavljaju privredno-društvene odnose koji se zasnivaju na učešću svih odraslih članova zajednice u radu i korišćenju dobara, jednakim obavezama i istim pravima, na solidarnosti koja je neprijateljski raspoložena prema svakom autoritetu i svim individualnim težnjama. Zbog toga je struktura obog naselja još neartikulisana; pokojnici se sahranjuju bez određenog reda, a sve sirovine se dobijaju iz najbliže okoline.

    Sasvim drugačiju sliku privredno-društvenog života pruža naselje iz naredne faze - Lepenski Vir Ia. Ovo naselje se sastojalo od dvadesetak staništa i imalo je najmanje stotinak žitelja. Ovaj broj više ne odgovara veličini terena na kojem se živi i znatno premaša broj članova u tradicionalnim lovačko-skupljačkim zajednicama. Pošto geomorfološke odlike terena nisu dozvoljavale ovoj mnogoljudskoj zajednici da reguliše svoju brojnost trajnim raseljavanjem, ona je morala da traži druga rešenja. Iz napora da se nađe izlaz iz ove teške situacije nastalo je sasvim osobeno privredno, društveno i ideološko ustrojstvo kulture Lepenskog Vira.

    Uvećanje obima primarne zajednice propraćeno je nizom novih pojava. Staništa se više ne grade proizvoljno, već po utvrđenom obrascu. Njihove osnove precizno su razmeravane i uvek imaju oblik zarubljenog kružnog isečka pod uglom od 60 stepeni. U središtu ovog naselja nalazili su se prostrani trg i velika kuća, a staništa oko njih raspoređena su redove. Pokojnici se od ovog vremena sahranjuju van naselja. Samo pojedinci, najčešće muškarci i žene koji su doživeli duboku starost, sahranjuju se na trgu ili iza pravougaonih ognjišta koja se uvek građena od velikih i teških kamenih blokova.

    Analiza ostataka flore i faune pokazuje da se u ovo vreme proširuje područje ekonomskih zahvata naselja i da se na njima sučeljavaju nekoliko ekoloških zona. Svaka od ovih zona koristi se, međutim, samo izvesno vreme, i to u meri koje ne iscrpljuje njene prirodne potencijale. Da bi se izvori hrane i sirovina iskoristili u dovoljnoj meri i u pravo vreme, podižu se sezonski logori. Tako se već u toku starije etape kulture Lepenskog Vira uspostavlja kombinovana sedelacko-mobilna ekonomika. Podizanjem sezonksih logora, populaciono uvećanje zajednice Lepenskog Vira oboezbedila je veću ekonomsku dobit, a istovremeno se i rasteretila viška svojih članova. S druge strane, sedeladko-mobilna ekonomika nužno dovodi do podele rada i specijalizacije. Određeni broj članova zajednice činio je mobilnu grupu (verovatno odrasli muškarci), ali se i ova grupa delila na podgrupe specijalizovane za lov na određene vrste divljači, na iznalaženje pojedinih sirovina ili za sakupljanje plodova. Među članovima imobilnog dela zajednice (verovatno žene i deca) takođe se dele zaduženja, odnosno obrazuju se grupe za hvatanje kornjača i vodenih pitica, za vađenje krtolastih plodova ili za preradu pojedinih sirovina.

    Ovakva podela rada u okvirima neproizvođačke ekonomike ne dovodi do sticanja privatnog vlasništva već do sve veće specijalizacije i isticanja sposobnosti pojedinaca. Složenost pogrebnih rituala pokazuje da se u ovo vreme formira društvo u kome neki pojedinci uživaju posebne povlastice za život i trajno poštovanje posle smrti. Ova hijerarhija mogla je da se zasniva samo na posedovanju onih znanja i sposobnosti koji imaju vitalan za zajednicu. Poseban smisao za određene vrste poslova, posvećenost u tajne prirode ili sposobnost da se pronađu novi izvori hrane i sirovina verovatno su utvrđivali autoritet pojedinaca i obezbeđivali im povlašćen položaj u društvu.

    Nacin sahranjivanja u Lepenskom Viru

    Podela naselja na dva dela, koja se uočavaju u strukturi naselja Lepenski Vir Ib-e i Lepenski Vir II, takođe je relevantna za proučavanje ekonomike i društva. Na osnovu brojnih etnoloških paralela može se pretpostaviti da ova podela naselja odražava rodovsku strukturu sa dualnom podelom u osnovi. Dualna organizacija obično podrazumeva i dalje društvene podele, ali se o njima ne može ništa određeno reći na osnovu arheoloških nalaza. Jedino se trg, koji postoji u svim ovim naseljima, može tumačiti kao mesto na kojem su obavljeni razni rituali koji su objedinjavali sve delove zajednice u celini. Ovakva složenost odnosa u okviru jedne manje rodovske zajednice, komplikovana i odnosima sa zajednicama koje nastanjuju i ekonomski kontrolisu teritoriju u susedstvu, podrazumeva uspostavljanje brojnih tabua koji se članovima zajednice nameću obrednim ceremonijama ili obrazlažu odgovarajućim mitovima. Stoga u kulturi Lepenskog Vira osobeni način privređivanja prati i sasvim osobena religijsko-magijska praksa i za nju vezana umetnost.

    Da bi svi delovi društva solidno funkcionisali, bilo je neophodno da svaki pojedinac i svaki deo zajednice obavlja svoje dužnosti u određeno vreme i na očekivani način. Ovo se moglo postići jedino restriktivnim metodama, odnosno nekim autoritetom. Na osnovu arheoloskih dokumenata može se zaključiti da je u kulturi Lepenskog Vira taj autoritet bila religija.

    U naseljima Lepenskog Vira otkrivena su kulturna mesta i brojni sakralni predmeti. Monumentalne kamene skulpture koje su otkrivene u mnogim kućnim svetilištima, svakako su ikonografska ilustracija jednog složenog mita. Postavljane iz generacije u generaciju uz kućna ognjišta, ove skulpture od džinovskih oblutaka - na kojima su najčešće modelovane ljudske glave, ribe, jelen ili zagonetne arabeske - bile su za sve članove zajednice svetinje koje su im otkrivale velike istine o svetu i određivale ponašanje u svakodnevnom životu. Preko oblutaka koji "nastaju" i "žive" u velikoj reci kraj naselja svi članovi zajednice povezuju se, za života i posle smrti, sa osnovnim i večitim elementima svoje životne sredine - sa vodom i kamenom. Postavljanjem oblutaka uz ognjište ovim elementima je pridružena i vatra, a preko nje - topolota i svetlost Sunca. Glavni motivi koji se prikazuju na oblucima svakako su i osnovni sadržaji postojećeg mita. Verovatno se mislilo da se iz oblutaka, kao iz velikog praiskonskog jajeta, rađa sve što živi, na prvom mestu ribolika bića (praroditelji ljudskog roda) i životinje koje se najčešće love (riba, jelen). Glavni elementi ovog mita su istovremeno i simboli za osnovne elemente neproizvođačke ekonomike (voda, kamen, vatra, riba, divljač.) Tako su ove skulpture i ovaj mit trajno osigravali bezbednosti svim dobrim zajednicama, kako društvenim tako i ekonomskim, i sprečavali da se ona narušavaju ili proizvoljno koriste.

    Rodonačelnik, skulptura iz svetilišta

    U razdoblju kad religija i umetnost dolaze do najvišeg uspona, na planu privređivanja ostvarena su dva podviga - pripitomljene su ili selekcionisane određene vrste životinja i kultivisane su neke vrste divljih žitarica. Ovo su dve glavne tekovine velike revolucije (tkz. neolitska revolucija) koja je presudno uticala na razvoj kultura u Podunavlju. U kulturi Lepenskog Vira do ovih tekovina nije se došlo ni slučajno ni trenutno, tj. one su razultat istrajnog posmatranja prirode, sistematizovanih znanja, brižljivog odabiranja i dugotrajnog negovanja određenih vrsta biljnog i životinjskog sveta. U naseljima Lepenski Vir Ib-e nađeni su brojni predmeti na kojima su ugravirane zagonetne predstave i znaci, slične koordinatnom sistemu, skicama predela, slovima i brojkama. Njihov smisao ostaće tajna, ali ne treba sumnjati u to da su to zabeleške o određenim zapažanjima. Jednoobraznost koja odlikuje sva svetilišta i kamene skulpture, pokazuje da su u mlađoj etapi kulture Lepenskog Vira predačka znanja objedinjena u celovit sistem. Iz tih razloga svetilišta Lepenskog Vira ne treba posmatrati samo kao mesta u kojima je ponikla jedna od najsloženijih religija praistorije i najstarija monumentalna skulptura Evrope, već i kao neku vrstu naučnih laboratorija u kojima su anticipirana znanja i veštine naredne, neolitske epohe.

    Ostaci flore i faune iz naselja mlađe etape kulture Lepenskog Vira pokazuju da sa prvim uspesima u kultivaciji žitarica i pripitomljavanju životinja nisu odmah usledili zemljoradnja i stočarstvo. Na osnovu celokupne arheoloske građe može se pouzdano utvrditi da je proteklo nekoliko stoleća pre nego što su ovi pronalasci svrsishodno iskorišćeni. Stanovnici naselja iz mlađe etape kulture Lepenskog Vira ostvarili su osnovne tekovine "neolitske revolucije", ali nikada nisu postali ni zemljoradnici ni stočari. Situacija koja je ranije uspostavljena u društvenim odnosima, načinu privređivanja i religijskoj praksi, stolećima se bitnije nije menjala. Ovo okamenjivanje kulture upravo je posledica uvođenja sve većeg broja restriktivnih normi, nametanja stroge discipline i ritualne obuke - mera kojima je cilj uspostavljanje novog psiholos
    škog stava i utvrđivanje samodisciplinovanog odnosa prema pojedinim vrstama biljaka i životinja. To je nužni preduslov za zemljoradnju i stočarstvo, tj. za proizvođačku ekonomiku na kojoj će se temeljiti kultura naredne epohe - mlađeg kamenog doba.

    Koji su sve faktori uticali na to da se ova situacija izmeni, još je nedovoljno jasno. Bez obzira na to kako će ovaj problem biti rešen u budućnosti, jedno je izvesno: prve zemljoradnicko-stocarske zajednice, medju kojima i one koje su podigle naselja Lepenski Vir III, formiraju se u vreme kad već ranije ostvareni uspesi u pripitomljavanju životinja i kultivisanju biljaka izlaze iz ritualnog konteksta; u trenutku kad oni postaju opšta, svima pristupačna dobra, ukidaju se, međutim, tradicionalni društveni odnosi, nestaje monumentalna umetnost, ruši se stari mit, a sa njim i kultura Lepenskog Vira.
    lepenski_vir- 82033 - 29.01.2013 : Mihailo Danilovic Majur, Šabac - best (1)

    Prozvana arheološka mafija


    Izvor: Pravda

    BEOGRAD - Deblokada iznošenja naučnih otkrića o epohi Lepenskog vira, Stračeva i Vinče osnovni je motiv Međunarodne naučne konferencije "Na izvorištu kulture i nauke" održane u septembru prošle godine čiji je Završni dokument danas predstavljen novinarima. U tom dokumentu se od srpskog ministrastva prosvete i nauke traži "da speči dalju propagandu nemačke kolonijalne istoriografije".

    Kao jedan od ključnih argumenata navodi se da se "80-tih godina prošlog veka i Nemačka akdemija nauka odrekla one istoriografije koja je Srbiji upravo iz Nemačke nametnuta u 19. veku".

    -Od pokazivanja svog arheološkog blaga Srbija bi mogla da živi. Oni koji su zatrpali i uništili stotine arheoloških nalazišta saučesnici su arheološke mafije. Ona skriva ili ogromno arheološko blago iznosi sa ovih prostora - tvrdi Božidar Mitrović, predsednik udruženja Koloveni.

    Koloveni je ime kojim su, po Mitrovićevom tumačenju, sebe nazvivali Sloveni, oni čiji je pogled na svet bio "genijalno jednostavan: sve je kolo".

    -Svaka nova nauča činjenica obavezuje da bude uvrštena, a nažalost slovenski naučnici su pre 150 godina prihvatili inferiorni položaj, pa se još uči da smo mi neki došljaci i divljaci koji su na ovim prostorima uništavali civilizaciju i da je civilizacija prvobitno nastala u Mesopotamiji - rekao je Mitrović koji je finansijer, učesnik i jedan od organizatora septembarske konferencije.

    Prema rečima Mitrovića, najstarija vera zvala se RazUm a pripadnici te vere koji su živeli na Balkanu bili su proganjani u doba rimske imperije i oni su zbog toga bežali u brda. Okupacioni logori kao Sirmium bili su navodno formirani za zatvaranje držanje vernika RazUma.

    On upozorava da je razlog ignorisanja najnovijih naučnih otkrića koja centar nastanka ljudske civilizacije lociraju na Balkan sa jedne strane autističnost naših naučnika, a sa druge strah da ne odgovaraju za to "što u zatvorenim i uništenim muzejima Srbije skrivaju ogromno arheološko blago".

    - U Muzeju grada Beograda nisu hteli da iskoriste priliku koju je predstavljala ta konferencija da cela Srbija vidi to blago. Za našu izložbu u galeriji Progres u Muzej grada Beograda nije ustupio traženih 1300 artefakata. Radimo na tome da 100 replika arheoloških nalaza Srbija pokloni Muzeju Puškin. Simbolika Vinče očivana u arhangelskoj Rusiji i Rusi su u velikom naletu što se tiče istraživanja sopstvene prošlosti - naglasio je Mitrović koji živi u Moskvi.

    Novinarima je rečeno da je u naučnom svetu konferencija imala odjeka, naročito u Rusiji,Francuskoj Nemačkoj, Italiji i Bugarskoj . Međutim kako podseća kustos Dušan Milovanović u Srbiji je taj skup bio ne samo medijski bojkotovan, nego se jedna neformalna grupa oglasila saopštenjem da je izvesna ugledna srpska institucija ocenila da je reč o skupu kvazinaučnika, što su neki srpski mediji preneli bez prethodne provere.

    - Ovo je jedan resurs koji se tiče našeg porekla. To je najkatastrofalnija prevara koja može da se podmetne jednom narodu. Tako taj narod prelazi u druge narode, u druge vere, od njegovog prave druge jezike - rekao je Milovanović koji je kao uvod u konferenciju postavio izložbu koju je videlo 15.000 posetilaca.

    Prema rečima Milorada Miše Kojića iz Udruženja Ćirilica koje je bilo jedan od organizatora konferencije medijske i sve druge blokade mogu se prevladati.

    -Moramo jasnije da delujemo da bismo imali jače prisustvo u javnosti. Kad smo i mi iz Ćirilice ušli u ovaj projekat nismo znali koliko je to značajno. Sada imamo tim koji se bavi jezikom i pismom koji radi zajednički i već postoje određeni rezultati - rekao je Kojić.

    Dragoljub Antić magistar fizike ukazao je na najveće ime savremene genealogije Kljosova, sa univerziteta Lomonosov, Harvard.

    -Kljosov dao nekoliko važnih zaključaka da je gentski materijal u svakom od nas lična karta koja ne može da se falsifikuje.Evropljani, bela rasa potiče sa Balkanskog poluostrva, sa Podunavlja pomoravlje povardarja i sa tog prostora se širila po svetu. Velike seobe su bile nemoguće, a mal te ne svi evropski narodi su autohtoni na današnjim prostorima - rekao je Antić. On je dodao da su genetska istraživanja Kljosova utvrdila su arijevci ima isti DNK većina srba rusa i indoevropljana zajedničke pretke arijevce i da imaju isti DNK.

    -Otpor naučnika ovim saznanjima ide dotle da su kod nas izjavljivali da se uopšte ne treeba baviti genealogijom. Jer, nisu želeli ono što nisu mogli da kontrolišu - rekao je Antić upozorivši da i danas kao i u SFRJ "jugoslovenska idejastoji iznad srpske ideje".

    IZdvojena su tri imena koja govore koliki je rejting naučne konferencije: Anatolij Kljosov najveći živi naučnik iz oblasti genealogije sa izlaganjem koje demantuje da su Rusi poreklom sa Balkana stigli u istom veku kada u južnoslovenski narodi stigli iz današnje rusije , Andrej Kunjajev trdi da su u nalazištima Vinča i Lepenski vir dokazi da je stanovništvo Podunavlja i Balkana je autohtono i da je u Vinči je pismenost postojala 5.000 god pre Hrista. Treće veliko ime konferencije bio je Domeniko Tomacoli koji kaže da su Sloveni bili još u vremena paleolita znači najmalje 10.000 god pre hrista živeli na ostrvu Kritu i imali svoje pismo Koje je Tomacoli dešifrovao na osnovu staroslovenskih jezika.
    lepenski_vir- 82921 - 22.02.2013 : Mihailo Danilovic Majur, Šabac - best (2)

    Enigma: Vinčansko pismo


    Jedna od varijanati feničanskog pisma nađena je u Vinči, ali nauka kaže da u neolitu nije bilo nijednog oblika pisma, pa se otkriće uzima za slučajne šare. Zašto slova naše ćirilice izgledaju tako kako izgledaju i ima li izgled veze sa njihovim izgovorom.

    VEROVATNO smo se pitali zašto određena slova naše ćirilice izgledaju baš tako i tako, i kakve veze ima njihov izgled sa samim njihovim izgovorom. Zašto se znak R koji izgleda kao silueta glave, izgovara glasom R? Zašto se znak Š, koji izgleda kao da predstavlja zube, čita kao Š, itd.

    Ako hoćemo da utvrdimo poreklo srpskog pisma - ćirilice i zašto se slovni znakovi izgovaraju tako kako se izgovaraju, onda treba da utvrdimo poreklo grčkog alfabeta, jer je ćirilica nastala pod uticajem grčkog pisma. Slova grčkog alfabeta se zovu: alfa, beta, gama, delta, epsilon, zeta, eta, teta, jota, kapa, lambda, mi, ni, ksi, omikron, pi, ro, sigma, tau, ipsilon, fi, hi, psi, omega. Ako upitamo nekog Grka šta znače ti nazivi na njegovom grčkom jeziku, on će nam odgovoriti da osim nekoliko samoglasnika ti nazivi ne znače ništa. Međutim, ako isto pitanje postavimo nekom Jevrejinu koji zna hebrejski, on će nam odgovoriti da u nazivima grčkog alfabeta prepoznaje jevrejske reči koje imaju svoje konkretno značenje: krava, kuća, kamila, vrata, oružje, ograda, motka, voda, glava, zubi, znak (krst), itd.

    ALFABET NA HEBREJSKOM

    DAKLE, nazivi grčkog alfabeta imaju svoje značenje, ali ne na grčkom, već na hebrejskom. Na hebrejskom "alef" znači krava, "bet" znači kuća, "gimel" znači kamila, "dalet" znači vrata, "reš" znači glava, "šin" znači zubi, "tav" znači znak (krst), itd.

    Otkuda kod Grka pismo sa nazivima na hebrejskom jeziku? Po grčkom istoričaru Herodotu (5. vek pre n. e), Grci su u 8. veku pre nove ere u gradu Botui (današnjoj Budvi) preuzeli pismo od feničanskih trgovaca, koji su uglavnom bili semićani.

    Kada bismo obratili pažnju na slikovni izgled slova feničanskog pisma, mogli bismo da prepoznamo da semitski nazivi zapravo predstavljaju opis onoga što slovna slika prikazuje. Slovni znak "alef" zaista i predstavlja crtež krave (kravlje glave) - A. Znak "bet" predstavlja kuću - B. "Dalet" predstavlja vrata - D. "Reš" predstavlja glavu - R. "Šin" predstavlja zube - S, itd. Grčki nazivi alfabeta su zapravo mediteranizovani nazivi semitskog alfabeta, prilagođeni melodičnoj akcentuaciji tadašnjeg grčkog jezika, koji su prethodno, u svom izvornom semitskom obliku, imali dinamičku (udarnu) akcentuaciju. Tako je semitsko "alef" postalo grčko alfa, "bet" je postalo beta, "gimel" je postalo gama, "dalet" - delta, itd.

    Mnogi narodi su od Feničana preuzeli njihovo pismo, pa su tako od feničanskog pisma nastali i aramejsko, arapsko, frigijsko, koptsko, jermensko, gruzijsko, pa čak i indijsko brahmi pismo, koje je poslužilo kao osnova za formiranje ostalih pisama Indije (na primer, devanagari pisma, na kojem su napisane Vede) i mnogih pisama naroda Azije (Tibetanaca, Kmera, Thai, Lao, Tamila, i dr).
    Dugo se nije moglo sa sigurnošću Feničanima odricati autorsko pravo na feničansko pismo. A zatim, 1906. godine, na tlu Sinajskog poluostrva pronađeno je takozvano sinajsko pismo, koje svojim izgledom predstavlja koren tj. slikovnu osnovu feničanskog pisma. Time je osporeno shvatanje da su sami feničani izmislili pismo, kome su naučnici dali naziv "feničansko pismo".

    IZUM JEVREJA

    NAUČNICI procenjuju da je sinajsko pismo nastalo oko 1700. godine stare ere. A to je upravo vreme između Izrailjevog nastanjivanja u Egiptu i njegovog izlaska iz egipatskog ropstva. Kako sinajsko pismo ima u svojoj osnovi slikovne elemente, a nazive slika na hebrejskom jeziku, očigledno je da su ga izmislili sami Jevreji. Arheološki nalazi na tlu nekadašnjeg Izrailja otkrivaju njegove kasnije redakcije i potvrđuju da je to bilo pismo Jevreja sve do njihovog odlaska u vavilonsko ropstvo (7. vek pre n. e), kada su preuzeli aramejsko pismo. Na tom pismu Jevreji su zapisali i potom prepisivali spise Starog zavta. Kada bismo danas imali na raspolaganju Deset Božjih zapovesti, ispisanih na njihovim originalnim kamenim pločama, prepoznali bismo pismo blisko našoj današnjoj ćirilici, na kojem bismo čak mogli lako da pročitamo većinu teksta (doduše bez samoglasnika), ali bismo na našem jezku razumeli samo naziv sedmog dana od odmora, koji se spominje u sadržaju Četvrte zapovesti - "sbt" (š-b-t).
    Jedna od varijanati feničanskog pisma nađena je i kod mesta Vinča, po kojem je i dobila naziv vinčansko pismo. Naučnici su na osnovu nepouzdane metode C 14 zaključili da su ugljenisani parčići organske materije nađeni na vinčanskom tlu stari između 5.000 i 7.000 godina. A kako tada, u neolitu, nijedan oblik pisma na svetu još nigde nije postojao, većina naučnika ne veruje u ono što vidi svojim očima, i sebe uverava da su slovni znaci zapravo šare koje samo slučajno liče na znakove feničanskog alfabeta. Drugi opet pokušavaju da veruju i u ono što vide, i u ono što čuju o navodnoj starosti te kulture, pa dolaze do fascinantnog zaključka da pred sobom imaju najstariji oblik feničanskog pisma, i najstariji oblik pisma uopšte na svetu. Na kraju zaključuju da se vinčansko pismo sa Balkana raširilo po celom svetu, pa čak i da su ga izmislili naši preci koji su tada, po njima, naseljavali Balkan:

    "Poređenja vinčanskog sa drugim starim alfabetima, pokazala su da je ono daleko najstarije u Evorpi (5.300-3.200 s.e), a po ocenama nekih naučnika i u svetu. Sličnost vinčanskog sa minojskim, etrurskim, pismom Veles knjige i savremenom ćirilicom je nepobitna. Za istraživače praslovenske prošlosti, kojima pomažu čak i atlantolozi, od ogromnog je značaja taj kontinuitet sličnosti pisma i jezika porodice praslovenskih starosedelaca, jer potiču iz najstarijeg vinčanskog korena. Činjenica da pismo nije "došlo" na Balkan, nego da se odavde širilo po evromediteranskom prostoru, bitno menja sliku predantičke istorije. (Vladimir Ščerbakov, Atlantida i Prasloven, str. 45/fusnota, komentar izdavača "Pešić i sinovi", Beograd 1999)

    MERENJE STAROSTI

    DA je naše vinčansko pismo prethodilo sinajskom pismu, ono bi svakako moralo da bude prostije, a ne složenije od sinajskog. Međutim, upravo je sinajsko pismo najizraženije po slikovnim elementima. Na primer, znak R (reš = glava) u sinajskom pismu se predstavlja bukvalno nacrtanom siluetom glave sa čak nacrtanim okom. Možemo zamisliti kako je lako jevrejsko dete moglo da nauči svoj alfabet, jer je bilo dovoljno samo da poveže sliku koju slovo predstavlja sa prvim glasom naziva te slike. Na primer, kada ugleda slovo R koje predstavlja ljudsku glavu, ono bi znalo da se to slovo izgovara glasom R zato što se glava na hebrejskom kaže "reš". Da su Srbi izmislili sinajsko, tj. vinčansko ili feničansko pismo, znak R bi se čitao kao glas G, znak A bi se izgovarao glasom K, i svi ostali znaci bi imali drugačiju fonetsku vrednost, prilagođenu izgovoru istih slovnih znakova na srpskom a ne na hebrejskom jeziku.

    "Da su Grci primili svoj alfabet od Semita, očigledno je već po tome što su grčki nazivi za pojedina slova potekli od semitskih reči". (Enciklopedija leksikografskog zavoda, str. 74).

    Najveću zabunu u svemu je izazvala nepouzdana metoda C 14 na osnovu koje danas uginuli potočni rakovi mogu dati rezultat starosti od više hiljada godina, zato što u svom tkivu sadrže ugljenik (iz karbonatnih soli), koji nije poreklom od radioaktivnog ugljen-dioksida nastalog u višim slojevima atmosfere, pa otuda ta metoda često prikazuje veću starost od stvarne. Jedna od premisa od kojih se polazi pri utvrđivanju starosti putem metode C 14 je da je jačina kosmičkog zračenja, koja formira radioaktivni C 14, uvek bila konstantna. Međutim, samo kosmičko zračenje pokazuje oscilacije u svom intenzitetu, kao što oscilacije pokazuje i magnetno polje Zemlje koje umanjuje kosmičko zračenje srazmerno svojoj jačini i uglu linija sila. A kako Zemljino magnetno polje konstantno opada (period poluraspada je 1.200 godina), očigledno je da stariji ostaci organske materije pokazuju nesrazmerno veliku starost, zato što je pre više hiljada godina proizvodnja C 14 bila veoma mala. Jedna od takođe nepouzdanih metoda je utvrđivanje starosti na osnovu visine nataloženih soli koji se formiraju u obliku stalaktita i stalagmita.

    JUPITEROV ĆUP

    JEDNOM naučniku evolucionisti postavio sam pitanje - kako objašnjava fosilizovanog slepog miša u jednom pećinskom stalagmitu. (Po priznatoj metodi sledilo bi da je svaki sledeći milimetar fosila stariji hiljade godina od prethodnog). On mi je odgovorio: "Nije to ništa", i odmah doneo parče stalagmita dužine nekoliko centimetara. Zatim mi je rekao: "Ovo je nastalo samo za tridesetak godina u prostorijama našeg prirodnjačkog muzeja na Kalemegdanu!" I tako se u muzeju koji drže evolucionisti formirao stalagmit koji osporava njihovu metodu utvrđivanja starosti putem merenja dužine stalagmita.
    Možemo zamisliti kakve sve zablude i zabune nastaju zbog utvrđivanja starosti putem tako nepouzdanih metoda. Opet, nisu retki slučajevi da se takve zablude raskrinkaju. Tako je Pariska akademija nauka utvrdila starost jednog ćupa pronađenog u Francuskoj na preko 2000. godina. Na tom ćupu je pisalo "M.J.D.D". Naučnici su bili ubeđeni da je to skraćenica od teksta "Velikom Jupiteru bogu bogova", ali se ubrzo utvrdilo da je to bio ćup za senf koji se u trenutku procene starosti proizvodio u Dižonu na hiljade primeraka.

    (Nastavlja se)
    lepenski_vir- 90173 - 13.05.2014 : Mihailo Danilović Majur, Šabac - best (0)

    Lepenski Vir


    Da bi se istražilo jedno maleno naselje iz epohe mlađeg kamenog doba, otpočeto je 1965. godine sa arheološkim iskopavanjem na niskoj dunavskoj terasi pokraj Lepenskog Vira. U tom trenutku niko nije ni slutio da je ovo mesto, koje se nalazi u bespuću Đerdapa, nekada bilo i središte jedne od najsloženijih i najblistavijih kultura praistorije. To je postalo jasno tek 1967. godine. U toj su godini, ispod naselja prvih zemljoradnika i stočara iz razdoblja od 5300-4800 god. pre n.e., otkriveni spomenici koji su iznenadili ceo svet; u sedam velikih, sukcesivno podizanih naselja ribolovaca, lovaca i skupljača hrane (Proto-Lepenski Vir Ia-e, Lepenski Vir II), nađeni su: brojna planski građena staništa, grobovi koji dokumentuju čudne pogrebne rituale, obilje majstorski izgrađenih alatki od kamena, kosti i roga, raznovrstan nakit, pločice sa urezanim znacima sličnim pismu i monumentalne skulpture od kamena. Odmah se moglo ustanoviti da su sve ovo ostvarenja od pre 5300. god. pre n.e., a to je značilo da su ribolovačko-lovačke zajednice koje su naseljavale terasu pokraj Lepenskog Vira prve u Evropi uspostavile složene privredno-društvene odnose, prve ostvarile arhitekturu osobenog stila i prve modelovale monumentalne skulpture od džinovskih oblutaka. Tako se Lepenski Vir 165qu 1967. godini pojavio na arheološkoj karti Evrope kao izuzetno značajan, ali i sasvim usamljen kulturni centar; njegovi spomenici, tako neobični i tako zagonetni, tada su samo ukazivali da u budućnosti treba očekivati slične arheološke spomenike koji će učiniti razumljivim sve ono što je ostvareno na ovoj maloj dunavskoj terasi.

    Geografski polozaj Lepenskog Vira

    U narednim godinama sva očekivanja su i realizovana. Zahvaljujući intenzivnim arheološkim istraživanjima obala Dunava, posebno u Đerdapu, do 1971. godine otkriveno je još desetak naselja iz istog razdoblja (Hajdučka vodenica, Padina, Vlasac, Ikoana, Kladovska skela i druga). Arheološka građa koje je u ovim naseljima nađena pokazala je da Lepenski Vir treba smatrati središtem jedne osobene i dugotrajne kulture koja se danas u arheološkoj nauci s pravom naziva kultura Lepenskog Vira.

    Kolevka kulture Lepenskog Vira je Đerdap, a njeni tvorci su potomci stare evropske populacije iz razdoblja starijeg kamenog doba (antropološki tip Brno-Psedmost). Pred kraj ledenog doba (oko 20000 god. n.e.) zajednice ove populacije nastanile su i pećine u Đerdapu i u njima su živele sve do oko 7000 god. pre n.e., kad je opšta klima osetnije otoplila. Promena klime omogućila je život pod vedrim nebom, ali je faktor izolacije taj život učinio veoma složenim. Prva naselja podizana su na niskim terasama koje su redovno male i izolovane, jer ih po dužini preseca Dunav, a po širini zatvaraju strme padine okolnih brda. Zbog toga je teritorija koju u toku godine ekonomski koristi jedno naselje ne samo mala već i strogo ograničena. Svaka od ovih teritorija poseduje obilje vode, ogreva, divljači i jestivih plodova. Međutim, sva ova bogatstva ne bi bila dovoljna da obezbede vekovni život u jednom naselju s obzirom na veličine i izolovanost ovih teritorija. Ljudske zajednice u đerdapskom području nisu mogle da osiguraju egzistenciju stihijski, nekontroslisanim preuzimanjem prirodnih dobara, već samo uspostavljanjem novog privrednog i socio-kulturnog sistema.

    Ovaj novi sistem formiran je postupno, a sa njime i kultura Lepenskog Vira. Na konačno uobličavanje ove kulture, osim faktora izolacije, presudno je delovao priraštaj stanovništva, odnosno uvećanje obima ljudskih zajednica. To jasno pokazuje strukturu svih naselja koja su otkrivena na Lepenskom Viru.

    Na osnovu broja staništa i grobova u najstarijem naselju (Proto-epenski Vir) može se pouzdano zaključiti da se zajednica koja je u njemu živela sastojala od tri do četiri biološke porodice, tj. najviše od dvadesetak članova. Ovaj broj je usaglašen kako sa veličinom nastanjenog prostora i pristupačnog terena tako i sa tradicionalnim načinom života. Ova usklađenost prouzrokovala je, međutim, privredno-društveni imobilizam, zbog čega se u najstarijoj fazi kulture Lepenskog Vira još ne zapažaju pojave koje bi bitnije razlikovale ovu kulturu od ostalih istovremenih kultura Podunavlja. Malobrojnost zajednice, ograničenost komunikacija i svođenje ekonomski eksploatisane teritorije na neposrednu okolinu naselja, nužno uspostavljaju privredno-društvene odnose koji se zasnivaju na učešću svih odraslih članova zajednice u radu i korišćenju dobara, jednakim obavezama i istim pravima, na solidarnosti koja je neprijateljski raspoložena prema svakom autoritetu i svim individualnim težnjama. Zbog toga je struktura obog naselja još neartikulisana; pokojnici se sahranjuju bez određenog reda, a sve sirovine se dobijaju iz najbliže okoline.

    Sasvim drugačiju sliku privredno-društvenog života pruža naselje iz naredne faze - Lepenski Vir Ia. Ovo naselje se sastojalo od dvadesetak staništa i imalo je najmanje stotinak žitelja. Ovaj broj više ne odgovara veličini terena na kojem se živi i znatno premaša broj članova u tradicionalnim lovačko-skupljačkim zajednicama. Pošto geomorfološke odlike terena nisu dozvoljavale ovoj mnogoljudskoj zajednici da reguliše svoju brojnost trajnim raseljavanjem, ona je morala da traži druga rešenja. Iz napora da se nađe izlaz iz ove teške situacije nastalo je sasvim osobeno privredno, društveno i ideološko ustrojstvo kulture Lepenskog Vira.

    Uvećanje obima primarne zajednice propraćeno je nizom novih pojava. Staništa se više ne grade proizvoljno, već po utvrđenom obrascu. Njihove osnove precizno su razmeravane i uvek imaju oblik zarubljenog kružnog isečka pod uglom od 60 stepeni. U središtu ovog naselja nalazili su se prostrani trg i velika kuća, a staništa oko njih raspoređena su redove. Pokojnici se od ovog vremena sahranjuju van naselja. Samo pojedinci, najčešće muškarci i žene koji su doživeli duboku starost, sahranjuju se na trgu ili iza pravougaonih ognjišta koja se uvek građena od velikih i teških kamenih blokova.

    Analiza ostataka flore i faune pokazuje da se u ovo vreme proširuje područje ekonomskih zahvata naselja i da se na njima sučeljavaju nekoliko ekoloških zona. Svaka od ovih zona koristi se, međutim, samo izvesno vreme, i to u meri koje ne iscrpljuje njene prirodne potencijale. Da bi se izvori hrane i sirovina iskoristili u dovoljnoj meri i u pravo vreme, podižu se sezonski logori. Tako se već u toku starije etape kulture Lepenskog Vira uspostavlja kombinovana sedelacko-mobilna ekonomika. Podizanjem sezonksih logora, populaciono uvećanje zajednice Lepenskog Vira oboezbedila je veću ekonomsku dobit, a istovremeno se i rasteretila viška svojih članova. S druge strane, sedeladko-mobilna ekonomika nužno dovodi do podele rada i specijalizacije. Određeni broj članova zajednice činio je mobilnu grupu (verovatno odrasli muškarci), ali se i ova grupa delila na podgrupe specijalizovane za lov na određene vrste divljači, na iznalaženje pojedinih sirovina ili za sakupljanje plodova. Među članovima imobilnog dela zajednice (verovatno žene i deca) takođe se dele zaduženja, odnosno obrazuju se grupe za hvatanje kornjača i vodenih pitica, za vađenje krtolastih plodova ili za preradu pojedinih sirovina.

    Ovakva podela rada u okvirima neproizvođačke ekonomike ne dovodi do sticanja privatnog vlasništva već do sve veće specijalizacije i isticanja sposobnosti pojedinaca. Složenost pogrebnih rituala pokazuje da se u ovo vreme formira društvo u kome neki pojedinci uživaju posebne povlastice za život i trajno poštovanje posle smrti. Ova hijerarhija mogla je da se zasniva samo na posedovanju onih znanja i sposobnosti koji imaju vitalan za zajednicu. Poseban smisao za određene vrste poslova, posvećenost u tajne prirode ili sposobnost da se pronađu novi izvori hrane i sirovina verovatno su utvrđivali autoritet pojedinaca i obezbeđivali im povlašćen položaj u društvu.

    Nacin sahranjivanja u Lepenskom Viru

    Podela naselja na dva dela, koja se uočavaju u strukturi naselja Lepenski Vir Ib-e i Lepenski Vir II, takođe je relevantna za proučavanje ekonomike i društva. Na osnovu brojnih etnoloških paralela može se pretpostaviti da ova podela naselja odražava rodovsku strukturu sa dualnom podelom u osnovi. Dualna organizacija obično podrazumeva i dalje društvene podele, ali se o njima ne može ništa određeno reći na osnovu arheoloških nalaza. Jedino se trg, koji postoji u svim ovim naseljima, može tumačiti kao mesto na kojem su obavljeni razni rituali koji su objedinjavali sve delove zajednice u celini. Ovakva složenost odnosa u okviru jedne manje rodovske zajednice, komplikovana i odnosima sa zajednicama koje nastanjuju i ekonomski kontrolisu teritoriju u susedstvu, podrazumeva uspostavljanje brojnih tabua koji se članovima zajednice nameću obrednim ceremonijama ili obrazlažu odgovarajućim mitovima. Stoga u kulturi Lepenskog Vira osobeni način privređivanja prati i sasvim osobena religijsko-magijska praksa i za nju vezana umetnost.

    Da bi svi delovi društva solidno funkcionisali, bilo je neophodno da svaki pojedinac i svaki deo zajednice obavlja svoje dužnosti u određeno vreme i na očekivani način. Ovo se moglo postići jedino restriktivnim metodama, odnosno nekim autoritetom. Na osnovu arheoloskih dokumenata može se zaključiti da je u kulturi Lepenskog Vira taj autoritet bila religija.

    U naseljima Lepenskog Vira otkrivena su kulturna mesta i brojni sakralni predmeti. Monumentalne kamene skulpture koje su otkrivene u mnogim kućnim svetilištima, svakako su ikonografska ilustracija jednog složenog mita. Postavljane iz generacije u generaciju uz kućna ognjišta, ove skulpture od džinovskih oblutaka - na kojima su najčešće modelovane ljudske glave, ribe, jelen ili zagonetne arabeske - bile su za sve članove zajednice svetinje koje su im otkrivale velike istine o svetu i određivale ponašanje u svakodnevnom životu. Preko oblutaka koji "nastaju" i "žive" u velikoj reci kraj naselja svi članovi zajednice povezuju se, za života i posle smrti, sa osnovnim i večitim elementima svoje životne sredine - sa vodom i kamenom. Postavljanjem oblutaka uz ognjište ovim elementima je pridružena i vatra, a preko nje - topolota i svetlost Sunca. Glavni motivi koji se prikazuju na oblucima svakako su i osnovni sadržaji postojećeg mita. Verovatno se mislilo da se iz oblutaka, kao iz velikog praiskonskog jajeta, rađa sve što živi, na prvom mestu ribolika bića (praroditelji ljudskog roda) i životinje koje se najčešće love (riba, jelen). Glavni elementi ovog mita su istovremeno i simboli za osnovne elemente neproizvođačke ekonomike (voda, kamen, vatra, riba, divljač.) Tako su ove skulpture i ovaj mit trajno osigravali bezbednosti svim dobrim zajednicama, kako društvenim tako i ekonomskim, i sprečavali da se ona narušavaju ili proizvoljno koriste.

    Rodonačelnik, skulptura iz svetilišta

    U razdoblju kad religija i umetnost dolaze do najvišeg uspona, na planu privređivanja ostvarena su dva podviga - pripitomljene su ili selekcionisane određene vrste životinja i kultivisane su neke vrste divljih žitarica. Ovo su dve glavne tekovine velike revolucije (tkz. neolitska revolucija) koja je presudno uticala na razvoj kultura u Podunavlju. U kulturi Lepenskog Vira do ovih tekovina nije se došlo ni slučajno ni trenutno, tj. one su razultat istrajnog posmatranja prirode, sistematizovanih znanja, brižljivog odabiranja i dugotrajnog negovanja određenih vrsta biljnog i životinjskog sveta. U naseljima Lepenski Vir Ib-e nađeni su brojni predmeti na kojima su ugravirane zagonetne predstave i znaci, slične koordinatnom sistemu, skicama predela, slovima i brojkama. Njihov smisao ostaće tajna, ali ne treba sumnjati u to da su to zabeleške o određenim zapažanjima. Jednoobraznost koja odlikuje sva svetilišta i kamene skulpture, pokazuje da su u mlađoj etapi kulture Lepenskog Vira predačka znanja objedinjena u celovit sistem. Iz tih razloga svetilišta Lepenskog Vira ne treba posmatrati samo kao mesta u kojima je ponikla jedna od najsloženijih religija praistorije i najstarija monumentalna skulptura Evrope, već i kao neku vrstu naučnih laboratorija u kojima su anticipirana znanja i veštine naredne, neolitske epohe.

    Ostaci flore i faune iz naselja mlađe etape kulture Lepenskog Vira pokazuju da sa prvim uspesima u kultivaciji žitarica i pripitomljavanju životinja nisu odmah usledili zemljoradnja i stočarstvo. Na osnovu celokupne arheoloske građe može se pouzdano utvrditi da je proteklo nekoliko stoleća pre nego što su ovi pronalasci svrsishodno iskorišćeni. Stanovnici naselja iz mlađe etape kulture Lepenskog Vira ostvarili su osnovne tekovine "neolitske revolucije", ali nikada nisu postali ni zemljoradnici ni stočari. Situacija koja je ranije uspostavljena u društvenim odnosima, načinu privređivanja i religijskoj praksi, stolećima se bitnije nije menjala. Ovo okamenjivanje kulture upravo je posledica uvođenja sve većeg broja restriktivnih normi, nametanja stroge discipline i ritualne obuke - mera kojima je cilj uspostavljanje novog psiholos
    škog stava i utvrđivanje samodisciplinovanog odnosa prema pojedinim vrstama biljaka i životinja. To je nužni preduslov za zemljoradnju i stočarstvo, tj. za proizvođačku ekonomiku na kojoj će se temeljiti kultura naredne epohe - mlađeg kamenog doba.

    Koji su sve faktori uticali na to da se ova situacija izmeni, još je nedovoljno jasno. Bez obzira na to kako će ovaj problem biti rešen u budućnosti, jedno je izvesno: prve zemljoradnicko-stocarske zajednice, medju kojima i one koje su podigle naselja Lepenski Vir III, formiraju se u vreme kad već ranije ostvareni uspesi u pripitomljavanju životinja i kultivisanju biljaka izlaze iz ritualnog konteksta; u trenutku kad oni postaju opšta, svima pristupačna dobra, ukidaju se, međutim, tradicionalni društveni odnosi, nestaje monumentalna umetnost, ruši se stari mit, a sa njim i kultura Lepenskog Vira.
    lepenski_vir- 90177 - 13.05.2014 : Mihailo Danilović Majur, Šabac - best (0)

    Lepenski Vir (Eng,)


    Kao što sam i pretpostavio, mnogo kavitetnije tekstove o Lepenskom Viru nam nude stranci, a kod nas - ništa!

    Architecture:

    Seven successive settlements were discovered on the Lepenski Vir site with remains of 136 residential and sacral buildings dating from 6500 BC to 5500 BC.

    All the settlements follow the shape of the underlying terrain, a horseshoe shaped plateau. Settlements always face the direction of the river which was the obvious focus of life for its inhabitants. The basic layout of the settlement consists of two separate wings and a wide empty central space which served the purpose of a village square or meeting place. The settlement is radially divided with numerous pathways leading to the edge of the river. The outer edges of the village are parallel to the surrounding cliffs.

    Domestic objects represent the transition from tent structure to house. All the houses share a very distinct shape, built according to a complicated geometric pattern. The basis of each of the houses is a circle segment of exactly 60 degrees constructed in the manner of an equilateral triangle. This unique layout demonstrates the level of mathematical and geometric knowledge of the inhabitants of Lepenski Vir. The peculiar choice of equilateral triangle as a basis instead of the more common round or rectangular form suggests significance of numbers in the lives of the settlement's inhabitants.

    The interior of each house includes a fireplace in form of elongated rectangle placed on the long axis of the floorplan. These fireplaces were built from massive rectangular stone blocks. The fireplaces are further extended with stone block to create some kind of a small shrine in the back of the house. These shrines were always decorated with sculptures carved from massive round river stones and represent perhaps river gods or ancestors. Another significant feature of the houses is a shallow circular depression in the ground placed precisely in the exact middle. This perhaps represents some kind of an altar.

    Sculptures:

    The earliest sculptures found on the site date to the time of Lepenski Vir Ib settlement. They are present in all the following layers until the end of distinct Lepenski vir culture. All the sculptures were carved from round sandstone cobbles found on the river banks.

    The sculptures can be separated in two distinct categories, one with simple geometric patterns and the other representing humanoid figures. The latter is the most interesting. All of these figural sculptures were modelled in a naturalistic and strongly expressionistic manner. Only the head and face of the human figures were modelled realistically, with strong brow arches, an elongated nose and a wide, fish-like mouth. Hair, beard, arms and hands can be seen on some of the figures in a stylized form. Many fish-like features can be noticed. Along with the position which these sculptures had in the house shrine, they suggest a connection with river gods, probably a religious cult.


    Lepenski Vir: a Mesolithic Paradise
    Text by Robert Wernick

    In the winter of 1940, the worst in the memory of those then living, the Danube froze solid in the gorge of the Iron Gates between Yugoslavia and Romania. The pressure of the ice weakened the cliff-like banks in many places, and when the spring thaws came, huge chunks fell into the stream. One of these left a broad fresh gash on the Yugoslav side of the stream, overlooking the great whirlpool known as Lepenski Vir. Some local peasants, making their way over a goat path along the cliffs, noticed something odd about the gash: several yards below their feet there was a ledge with what looked like layers of cement floors sticking out. They reported this strange sight to the authorities.

    But wily peasants are always reporting strange sights of this sort since they have heard that there is money to be made in finding prehistoric objects. Besides, a world war was underway just over Yugoslavia's borders, and the authorities had more important things to think about. The peasants' report was filed away in a drawer in a Ministry in Belgrade. Shortly thereafter Belgrade was bombed by the Germans, and the Ministry disappeared along with the rest of the Yugoslavian government. Grass and brush quickly reclaimed the gash in the river-bank, and one of the great archaeological discoveries of our time was delayed by a quarter of a century.

    In 1965 Dragoslav Srejovic, who had been six years old in 1940, was a bright young assistant professor of archeology at the University of Belgrade. The Yugoslavian and Romanian governments, each looking for independence in matters of energy, had just signed an agreement to build a giant hydroelectric dam which would back water up for more than 30 miles and turn the Iron Gates area into a quiet lake. Lepenski Vir, about half way up the gorge, was one of the sites he visited to determined whether there were any ancient remains that would justify a digging expedition before the waters rose.

    There seemed nothing unusual about the ledge when he first came to it Through the thick underbrush, he could detect remains of a Roman road and watch-tower, and fragments of pottery made by a Neolithic people who had spread over the Danubian basin in the fifth millennium B. C. Such finds are common in this part of the world. The site was very cramped, measuring barely 550 by 160 feet: it was unlikely that anyone would have chosen to build anything interesting or important there.

    Still, he found something odd and challenging about the spot. When the fog settled down on the multicolored water of the Danube as it churned up ore-bearing muds from its bottom, Srejovic had the impression of being on another planet, at least on another continent. Botanical specialists would soon point out to him that the vegetation at Lepenski Vir is indeed quite different from that growing on ledges and in gorges only a few miles away. Located on a north-south loop of an east-west gorge, this is a site that is sheltered from all destructive winds: the cold ones from the Russian steppes as well as the searing sirocco from Africa. Snow rarely falls here. As a result it is what botanists call a refuge area, where plants could survive when they were being killed off by global cooling elsewhere in northern Europe thousands of years ago and can now be found only on the shores of the Mediterranean.

    Srejovic decided to dig. That summer, on a shoe-string budget, with a workforce of two students and ten pick-and-shovel laborers, he began scooping up and examining the earth.

    Just beneath the surface, he found what he had expected: traces of Roman military occupation, and below that objects that could be identified as belonging to the Starevo culture, a primitive people believed to have been the first in the Danube valley to have scratched the ground to plant a little wheat and barley, and to have begun the domestication of wild cattle and goats.

    The Starevo period stands at the dawn of the Neolithic or New Stone Age in this part of the world (roughly, the first half of the fifth millennium BC). Anything beneath it therefore belongs to the Mesolithic of Middle Stone Age, generally regarded as the dark ages of prehistory. It was a period which in Europe extended for about three millennia between 8000 and 5000 B.C. Global cooling had produced a harsh climate, game was elusive, and mankind was reduced to a few bands of nomadic hunters living a precarious life, stumbling through snow and ice and rock for a chance to get a few mouthfuls of food, passing their nights in caves or in holes in the ground. The marvelous skills of the their ancestors, the Paleolithic hunters who had not only plenty to eat but also the leisure time to make the marvelous cave paintings of caves like Lascaux and Altamira, were forgotten. Srejovi himself had excavated Mesolithic sites in southern Yugoslavia, and they all bore witness to a low brutish form of existence. The people's health was bad, their bones showed every symptom of malnutrition and exposure: rickets, rheumatism, rotten teeth. They were stunted in build, and they rarely lived beyond the age of 30.

    Imagine the astonishment of Srejovi and his crew when they found they had dug down to a flat surface which looked very much like cement, and which even turned out to be like cement, the very floors that had caught the eyes of the peasants 25 years before. They were made of an amalgam of local limestone with sand and water, a level of technological achievement that would have been thought surprising in people living hundreds or even thousands of years later. And the slabs of this cement were not laid down haphazardly; they were measured out carefully to form the foundations of houses, with upright slabs around them, some of them arranged so that they could support slanting poles. Presumably these poles were covered with animal hides, and the whole structure was a flat-topped tent which could shelter a family of about five people.

    There were several dozen such foundations, some built one over the other, houses that had been built and rebuilt as circumstances demanded. But at every layer there was a striking uniformity. There was always a house, or two houses, bigger than the others and in a central position, presumably indicating some position of importance within the community. All the houses faced in the same direction, their wider ends toward the river, all were built in the same shape: a trapezoid with one rounded end (more exactly, a section of a circle with an outward angle of 60 degrees) with fixed proportions of 3:1 or 4:1 between its length and each of its sides.

    In each house the same trapezoidal shape is repeated in the hearths surrounded by vertical slabs, always in the eastern or sunny end of the house, in the exact center of an equilateral triangle which Srejovi believes was the module on which all construction at Lepenski Vir was based. .

    There had been nothing anything like this is previous human history, or at. least in any human history that has been unearthed to this date.

    The same sense of precision and order found in the construction of the houses is found also in their arrangement on the site. Prehistoric settlements are characteristically haphazard, the dwellings huddled together or scattered at random about the available space. Rational town planning, in the form of straight streets dividing city blocks, does not appear before the Greeks, a scant 2,500 years ago, But here, 5,000 and more years before the Greeks, in this wilderness village, all the houses are neatly arranged in a fan-shaped pattern opening out from the river-bank. There was always an empty space, labeled "marketplace" by Srejovi, in front of the bigger houses. And between all the houses narrow alleys ran in straight lines either to the marketplace or to the river's edge.

    There were 20 archaeologists working on the project by now, and 70 laborers, provided by the government with a barracks that had been used by border guards. Behind every hearth in the houses they found a flat stone with a cuplike depression in it -- presumably some kind of altar. Behind the altar were generally two or ore upright stones, at first assumed to be natural boulders picked up off the riverbank. Investigation then revealed that they were all of a reddish sandstone which appeared to have come from a ravine a couple of miles away. Some of these stones were indeed natural boulders, but others were found to have decorations, wavy lines or chevrons, chipped into them in low relief. Were these lines stylized representations of hair, snakes, fish scales, or were they mystical abstractions, or mere doodling?

    While the argument raged during the third summer of excavation, a new and more startling discovery was made. An upright stone, of the familiar red sandstone, turned up in the largest house yet uncovered. It was almost two feet tall. A burly workman carried it down to the river to wash off some of the incrustations of the ages, and then Srejovi began to scrape away the mud still clinging to the surface. All at once his chief assistant, Letica Zega, let out a screech. "It's a face!"

    No one believed her at first. Every one knew that monumental sculpture entered human history in the Near East two or more millennia after the settlement at Lepenski Vir had ceased to exist. Old Stone Age men had made little figurines of clay or stone and scratched designs on bones and rocks, but no one had ever dreamed of their making life-size statues. Nevertheless, as Srejovi scraped away, more and more features stood out, and every one had to admit that he was holding in his hand a sculptured head.

    A human head, but a strange one. Srejovi at first thought it was a fish, and it did have oddly fishlike features. Like the 20 or os very similar works which would later be found on the site, it was goggle-eyed, gape-mouthed, very fishy. But it had a nose, the eyes were in the front of the head and not on the sides, and there was a suggestion of shoulders and arms, a bust, below the head. It was undoubtedly human.

    Perhaps these statues represented gods, perhaps ancestral figures guarding the hearth. Whatever they were, they were, so far as any one can tell today, the first pieces of monumental sculpture ever made on earth. Their only rivals would be some heads found far off at Jericho in Palestine, of roughly the same epoch. But these were not carved out of stone, they were human skulls filled with clay and coated with white plaster. It was apparently here at Lepenski Vir, on this lost ledge, that some unknown genius first got the idea of hacking or chipping life-size, or more-than-life-size, effigies out of solid rock

    Carbon-dating of charcoal found in the hearths covers a span of several hundred years in the sixth millennium and perhaps the beginning of the fifth. But there are no charcoal samples from the earliest layers, so there is no certain way of knowing how far back the origins of the settlement may go. All that can be said for certain is that the community must have held together for an immensely long time to be able to develop and the cultural resources that would make such statues possible.

    Sir Mortimer Wheeler, the dean of British archaeologists, says of these achievements that they make Lepenski Vir one of the few sites in the world to which the epithet "unique" can be legitimately applied. Its sculpture, he says, "enters world history substantially in his own right and without convincing parentage.".It is, in short, an original invention, by people of whom we can never learn the name.

    Analysis of fossilized pollen on the site shows that the climate at Lepenski Vir was colder then that it is today. Birches grew where oak and elm now cover the mountainsides. But in general the landscape must have looked much the same as it did to Srejovi on his first visit. Only it would not have seemed so tight, enclosed, foreboding to those early inhabitants as it did to him. It must have looked more like a Shangri-La, an Eden before the Fall, a place of peace and plenty and joy and rest. Instead of passing their whole lives, like their ancestors, scurrying after enough food to keep them barely alive, they could now let the food come to them as they lolled about in comfort.. There were edible berries and tubers growing along the bank, and the game animals which swarmed on the mountains could be casually knocked on the head when they came down to eat the berries. The seeds of blackberry and wild plum and wild cherry, the bones of martens, beavers, deer, wild boars and aurochs which have been found in the hearths of their houses, showed that all these source of supply were plentiful, And there was a still more plentiful inexhaustible supply waiting only a hundred yards or so out in the river. There they could see, perpetually churning, the greatest whirlpool in all the turbulent course of the Danube through the Iron Gates. The Danube was unpolluted then, and it swarmed with every shape and size of fish. Little fish had to give the whirlpool a wide berth or they would be swept to their death on the rocks, but big fish like sturgeon and salmon had only to position themselves firmly at the edge of the whirl and open their mouths and the river would sweep up a constant supply of nutrients from its bed to thrust down their throats, and they could lazily grow to monstrous size. As for the inhabitants of the village, all they had to do was to paddle out on a treetrunk or a rude raft, brain a couple of fish with a club and come back with enough ingredients for a long round of feasts.

    Fish were thus the guarantee of prosperity for Lepenski Vir; and it is no wonder the statues of their gods (assuming that they were gods) had fishlike features. Even when the climate turned milder, and they were able to replace fish with game as their staple food, they went on putting fish-faced statues by their hearths.

    Once the inhabitants had settled in, time seems to have stood still in Lepenski Vir. Study of the bones found there shows that there was no admixture of foreign population; the same people remained on the spot, intermarrying generation after generation, perhaps 120 generations in all - well over 2,500 years. During all that time they remained healthy. (Did they, like the ancient Greeks, toss aside the infants that did not live up to their sturdy standards?) There are no deformed or diseased bones here, and the women were so robust that it is hard to tell their skeletons from those of the men. They lived long, often into their eighties.

    There were never many of them. The narrow ledge could never have had room for more than 20 or 25 houses at a time, each of which could hardly have held more than five adults. This would hardly be called a village in most countries today, but in Megalithic terms it was enormous, it represented a whole new dimension of human life. And though the community was so self-sufficient that it never had to import any merchandise, it apparently exported some of its conceptions. For at about a dozen locations on both banks of the river within a radius of some 20 miles, archaeologists have found remains of Mesolithic villages which look like crude copies of Lepenski Vir. They were smaller, the buildings were less solid, they had no carved stones or statues. But their houses and their hearths are trapezoidal in shape. Srejovi considers that Lepenski Vir must have been a kind of cultural metropolis, a mini-Rome to which outlying groups owed at least spiritual obedience.

    Then one day the inhabitants went away from Lepenski Vir forever. There is no sign of a violent end, no fire or rockslide; the settlement was simply abandoned. While we can do more than guess, it is tempting to guess that the end came about as it did in the Garden of Eden, because of progress, an increase in knowledge. Some time in the fifth millennium BC, the "Neolithic Revolution" came to the Danube basin. Humans learned to grow crops and domesticate cattle, opening immense horizons for humanity but dooming Lepenski Vir, which simply lacked the room for either agriculture or pasture on a successful scale.

    And so after a time span that only Egypt and China can compare with in the more recent world, this tight little culture faded away.

    And the physical remains might have disappeared too, with water rising behind the giant dam and lapping over the ledge, if Srejovi had not persuaded the government to provide the funds to hoist all the surviving floors and stones 60 feet up to another ledge, oriented like the original one to the rising sun, And there they sit to this day, waiting for the government to build a road for the army of tourists who should be tramping to see these relics of a lost Eden.
    lepenski_vir- 90187 - 14.05.2014 : Zeljko Tomic Sokolac - best (0)

    Robert Wernick: Lepenska kultura - raj Mezolita (1)


    Lepenski Vir je spektakularno arheološko nalazište u Srbiji, i za njega možemo reći da je kolijevka Evrope. Na ovom mjestu prenosim jedan fenomenalni tekst o Lepenskoj kulturi koji je napisao Robert Wernick, inače Amerikanac koji živi i radi u St. Simons Island, Georgia. Ovo je prvi dio teksta, koji sam upravo preveo sa engleskog jezika. Njime sam htio pokazati da se istorija može pisati i na jedan jednostavan, slikovit način, i da takva bude pristupačna svakom pojedincu. Ovakvih tekstova je, nažalost, veoma malo od strane naših (srpskih) istoričara jer svi oni pate od nekog "akademskog nivoa" pisanja. Profesor Wernick je ovaj članak, inače, napisao 1975. godine.

    U zimu 1940. godine, najhladniju koju su do tada zapamtili žitelji tog regiona, Dunav se zaledio u Đerdapskoj klisuri između Jugoslavije i Rumunije. Pritisak leda je oslabio kamene litice koje su se uzdizale iznad vode, pa kada je došlo proljeće i led počeo da se topi, ogromni kameni komadi su se sručili u hladnu vodu Dunava. Jedan od tih kamenova je ostavio široku brazdu na potoku sa jugoslovenske strane, sa koga se pružao fantastičan pogled na vrtlog poznat u narodu kao Lepenski Vir. Lokalni seljaci, koji su uz liticu napasali svoja stada, primjetili su nešto čudno u vezi sa tom usjeklinom: na svega nekoliko metara ispod njihovih nogu su primjetili platformu na kojoj se nalazilo nešto poput cementiranih podova izrađenih u više slojeva. Ovaj čudni prizor dosjetljivi seljaci su odmah prijavili vlastima jer su čuli da se za pronalaženje praistorijskih nalazišta može dobiti i neka nagrada.

    Međutim, Drugi svjetski rat se ubrzano približavao granicama Jugoslavije, pa su Vlasti imale mnogo važnije stvari da rade. Zbog toga je izvještaj vezan za ovo nalazište završio u fioci nekog beogradskog ministarstva. Ubrzo nakon toga Nijemci su bombardovali Beograd, a to ministarstvo je nestalo, skupa sa jugoslovenskom vladom. Ubrzo nakon toga, priroda je učinila svoje pa su trava i žbunje pokrili ovu usjeklinu na obali Dunava, pa je jedno od najvećih arheoloških otkrića našeg vremena odgođeno za četvrt vijeka.

    Dragoslav Srejović, koji je 1940. godine imao samo šest godina, u 1965. godini je već bio perspektivni asistent arheologije na Beogradskom Univerzitetu. Jugoslovenske i rumunske vlasti, svaka u želji da popravi energetsku situaciju u zemlji, su upravo tada potpisali sporazum o izgradnji gigantske hidro-elektrane, koja će podići vodostaj Dunava za 30 milja uzvodno i tako i dobar dio Đerdapske klisure potopiti sa novoformiranom akumulacijom. Lepenski Vir, koji se nalazio na polovini puta ka vrhu klisure, bio je jedan od lokaliteta koje je Srejović trebao da posjeti, kako bi odredio da li tamo postoje ostaci neke antičke kulture, koji bi opravdali arheološko istraživanje prije nego što to područje u potpunosti pokrije vještačko jezero.

    Kada se Dragoslav Srejović prvi put probio kroz gusto žbunje do te platforme, nije primjetio ništa neobično. Otkrio je samo ostatke rimskog puta i jednu osmatračnicu, kao i ostatke grnčarije iz 5. milenijuma prije naše ere, stvari koje su jako česte u ovom dijelu svijeta. Lokalitet je bio veoma skromnih dimenzija, otprilike 160 sa 50 metara, pa je bilo malo vjerovatno da bi neko izabrao to područje da na njemu izgradi nešto značajno.

    Ipak, on je našao nešto čudno i interesantno u vezi tog mjesta. Kada se magla spustila na Dunav, čija voda se presijavala u svom karakterističnom koloritu koji dolazi od željezne rude koju nosi ova moćna rijeka, Srejović je imao utisak da se nalazi na drugoj planeti ili bar na drugom kontinentu. Botanički stručnjaci bi odmah primjetili da je vegetacija koja raste na Lepenskom Viru sasvim drugačija od one koja raste na obodima rijeke i u klisurama na samo nekoliko kilometara dalje od tog mjesta. Smješten u uvali koja se prostire u pravcu sjever-jug, u klisuri koja se pruža od istoka prema zapadu, ova lokacija je zaklonjena od svih destruktivnih vjetrova: kako onih hladnih koji dolaze iz ruskih stepa, tako i toplog Juga koji duva iz Afrike. Na tom mjestu i snijeg pada veoma rijetko. Kao rezultat svega toga, na tom mjestu je stvorena jedna prirodna oaza u kojoj su mogle da prežive biljke koje su zbog globalnog zahlađenja izumrle svugdje u Evropi, pa se sada mogu naći samo na obalama toplog Mediterana.

    I upravo zbog toga, Srejović je odlučio da kopa. Tog ljeta, sa veoma skromnim budžetom, zajedno sa dva studenta i deset radnika-kopača, počeo je da zgrće prašinu i ispituje zemlju.

    Odmah ispod površine zemlje, on je našao ono što je i očekivao: tragove rimske vojne okupacije, a odmah potom i ono što se može identifikovati kao Starčevačka kultura - primitivne ljude za koje se vjerovalo da su prvi naseljavali dolinu Dunava, kopali zemlju i sadili ječam i pšenicu, pripitomljavali divlje krave i koze...

    Starčevačka kultura je smještena u ranom Neolitu tj. Novom kamenom dobu, otprilike prva polovina petog milenijuma prije naše ere. To je period koji je u Evropi trajao između 8000. i 5000. godine prije naše ere. Globalno zahlađivanje je stvorilo surove životne uslove, divljač je bila neuhvatljiva, a ljudska vrsta se svela na svega nekoliko skupina nomada koji su živjeli nesigurnim životom lovaca, posrćući kroz snijeg, led i kamen u potrazi za rijetkim zalogajima hrane, dok su noći provodili u pećinama ili rupama iskopanim u zemlji. Stanovnici ove epohe su zaboravili čudesne vještine svojih predaka, paleolitskih lovaca koji su imali ne samo dovoljno da jedu, već i dovoljno slobodnog vremena da na zidovima pećina crtaju prekrasne crteže, poput onih iz pećina Lascaux i Altamira. Srejović je već ranije u južnim djelovima Jugoslavije iskopavao mezozoitske lokacije, i svi oni su ukazivali na nizak oblik životnog postojanja. Ljudi tog prerioda su bili dosta lošeg zdravstvenog stanja i veoma često su bili podležni razno-raznim bolestima: rahitisu, reumatizmu, trulim zubima... Što se rasta tiče, bili su zakržljali i rijetko je neko od njih živio duže od 30 godina.

    Zamislite sada kako su profesor Srejović i njegova ekipa bili zaprepašćeni kada su naišli na ravnu površinu koja je bila veoma slična cementu, za koju će se kasnije ispostaviti da se doista radi o nekoj vrsti cementa - istoj onoj površini koja je zapala za oko seljacima iz 1940. godine. Ti podovi su bili napravljeni od lokalnog krečnjaka, pomješanog sa pjeskom i vodom - bila je to tehnologija nedostižna narodima koji su živjeli stotinama, pa čak i hiljadama godina kasnije. Ove cementne ploče nisu položene slučajno - one su postavljene pažljivo da formiraju temelje kuće, sa uspravnim pločama oko njih od kojih su neke bile raspoređene da budu oslonac za kose stubove, koji su najvjerovatnije bili prekrivani životinjskim kožama. Takva jedna struktura je bila dovoljno velika da se u nju smjesti porodica od pet osoba.

    ...nastaviće se...

    Idi na stranu - |1|2|