fix
Logo
fix
Nalazite se na Forum-Najnoviji
Za dodavanje novih poruka na ovu stranicu kliknite ovdje

tarcin - 71297 - 03.07.2012 : Malislatki - best (0)

Ratni zločini - logor Silos u Tarčinu


KOMITET ZA PRIKUPLjANjE PODATAKA O IZVRŠENIM ZLOČINIMA
PROTIV ČOVEČNOSTI I MEĐUNARODNOG PRAVA
Beograd

Logor u silosu u Tarčinu
maj 1992. - januara 1996. godine


Tarčin je prigradsko naselje, udaljeno od centra Sarajeva oko 25 km. U samom Tarčinu, koji je bio sedište mesne zajednice, bilo je oko 2. 000. stanovnika pred rat, od čega su Srbi činili oko 10%, Hrvati 5% stanovništva, a ostalo su bili muslimani. U okolini je bilo nekoliko srpskih sela i nekoliko mešovitih sela, dok je većina sela bila čisto muslimanska.

U Drugom svetskom ratu muslimani i Hrvati sa područja Tarčina pripadali su ustaškim formacijama i bilo je pored 50 ubistava Srba, još oko 50 Srba odvedeno u logor Jasenovac odakle se više nisu vratili.

U avgustu 1991. godine u Tarčinu je formirana stanica rezervne milicije u čijem sastavu je bilo oko 180-200 muslimana i svega 1 ili 2 Srbina po njihovom izboru. Komandir ove stanice Tufo Refo, pre rata bio je milicioner u Sarajevu. Rezervni sastav milicije u Tarčinu je krajem 1991. i početkom 1992. godine legalno delio oružje muslimanskom stanovništvu.

I u toku predizborne aktivnosti u Tarčinu se pojavio veći broj muslimanskih nacionalističkih parola, a na zidovima srpskih kuća bili su ispisani grafiti uvredljive sadržine. Jedan od njih je bio "SDS nosiće fes".

Kada su u aprilu 1992. godine počeli sukobi u Sarajevu muslimani su preko rezervnog sastava milicije u Tarčinu stavili pod pojačanu kontrolu i prismotru sve Srbe na području Tarčina.

Početkom maja 1992. godine muslimani su naglo počeli da prazne silos koji se nalazi u centru Tarčina i da dele pšenicu stanovništvu. Ispraznili su oko 10 komora u kojima se nalazila pšenica.
Na dan 11. maja 1992. godine muslimani su napali i zauzeli kasarnu JNA u Krupi, Opština Hadžići, udaljenu od Tarčina oko 8 km. Zarobljene vojnike zatvorili su u ispražnjene pšenične komore u silosu. Tada je silos za lagerovanje žitarica u Tarčinu kod Pazarića pretvoren u logor za Srbe.

Prvi zatvorenici u ovom logoru su bili 11 zarobljenih vojnika - rezervista iz kasarne bivše JNA u Zoviku i kasarne "Žunovica" u Hadžićima.

Počev od 20. maja muslimani su počeli sa privođenjem Srba na takozvani "informativni razgovor", a posle su ih odvodili u silos i više ih nisu puštali. Početkom juna 1992. godine počelo je masovno privođenje Srba sa područja mesnih zajednica Tarčin i Pazarići u logor u Silosu.

Logor je neprekidno funkcionisao za sve vreme građanskog rata u BiH i poslednji zatvorenici su ovaj logor napustili krajem januara 1996. godine, kada su logoraši oslobođeni po Dejtonskom sporazumu.

Kroz ovaj logor se procenjuje da je prošlo oko 550 Srba, među kojima i desetak žena, od kojih su dve ostale u logoru do njegovog zatvaranja.

Prvi upravnik logora u silosu bio je Bećir Hujić, a njegov zamenik Halil Čović. Sredinom 1994. godine Hujić je smenjen, a na njegovo mesto je došao Čović, izraziti nacionalista, koji je imao običaj da pred zatvorenicima ironično kaže:

  • "Samo silos Srbina spašava".

    Ostao je upravnik logora do zatvaranja krajem januara 1996. godine.

    Logor je bio pod neposrednom komandom 109. Brdske brigade armije BiH čiji je komandant bio Nezir Kazić. Od 1995. godine logor je bio pod komandom DžIV divizije armije tzv. BiH, na čijem čelu se nalazio Zaim Imamović, koji je kasnije poginuo. Štabovi ovih jedinica nalazili su se u neposrednoj blizini logora. Njihovi komandanti su često i lično dolazili u logor i znali su šta se u njemu događa.

    U krugu štaba DžIV divizije nalazio se heliodrom na koji je vrlo često sletao Alija Izetbegović. Nije utvrđeno da li je on ulazio u krug logora, ali je sigurno znao za ono što se u njemu dešava. To potvrđuje i činjenica koju su pred zatvorenicima izneli predstavnici Međunarodnog crvenog krsta: da su morali lično ići kod Alije Izetbegovića da bi im dozvolio posetu logoru u Tarčinu.

    Sve ćelije u ovom logoru su bile veličine 9, 50 h 4, 50 m. Visina ćelija je bila između 5 i 5, 50 m, pa se tu nalazio pored svakog zida betonski rub širok oko 50 sm, a iznad toga na oko 5 m nalazio se plafon. Po tom rubu šetali su stražari i kontrolisali šta se događa u ćelijama, a prostor za njihovu šetnju je bio i nad susednom ćelijom, kao i nad hodnikom, tako da su oni imali dovoljno prostora za kontrolu.

    U ćelijama nije bilo prozora, nije bilo osvetljenja, sem slabe svetlosti koja je dolazila sa gornjeg nivoa od oko 10 m visine, gde je pod krovom bio neki mali prozor koji se iz ćelije nije mogao videti.

    Iz ćelija zatvorenici nigde nisu izvođeni, po ceo dan su bili u ćelijama, koje su bile prenatrpane. Prva šetnja je bila tek u novembru 1993. godine, ali ni to nije bilo redovno. Sve je zavisilo od raspoloženja dežurnog stražara.

    U početku zatvorenici su dobijali samo jedan obrok hrane dnevno koji se sastojao od 4-5 kašika neke neodređene tečnosti, koja je bila bez ukusa. Na petoricu zatvorenika dolazila je jedna mala činija i po jedna kašika koja se nije prala i koja je nošena iz ćelije u ćeliju kako se delila hrana. Uz to su dobijali po jedan hleb težine između 350 i 500 grama, (uvek je bio različite veličine, veoma lošeg kvaliteta) što se delilo prvo na 9, a posle na 12 zatvorenika, tako da je svako dobijao po jedno malo parče hleba.

    Drugi obrok je uveden tek 12. jula 1992. godine - "doručak", koji se sastojao od male zdele mleka koja se delila na petoricu, tako da je praktično na svakoga dolazio po gutljaj mleka u prahu, koje je bilo loše rastvoreno u hladnoj vodi.

    Zbog slabe ishrane čemu su doprinele i povrede nanete batinanjem umro je 14 oktobra 1992. godine Petko Krstić. Posle toga uveden je treći obrok.

    Treći obrok uveden je tek 19. oktobra 1992. godine i praktično se delio odmah posle ručka jer nije bilo električne struje, pa se nije moglo deliti po mraku, a sastojao se od neke razređene "hrane za prehranjivanje".

    I tako male količine hrane su u junu 1992. godine uskraćivane, pa jedanput nisu davali hranu tri dana, a drugi put dva dana.

    U logoru u Tarčinu bili su zatvoreni isključivo Srbi i to uglavnom seljaci iz okoline, mladići koji su išli u škole ili mlađi radnici. Bilo je i nešto intelektualaca, a bilo je i starijih ljudi.

    Svi oni bili su civili, izuzev 11 prvih rezervista. Zatvoreni civili nisu učestvovali u ratu, niti su bili u nekoj od vojnih formacija.

    Starost logoraša kretala se od 14 do 85 godina. Najmlađi je bio Leo Kapetanović, koji tada nije imao ni punih 14 godina, a najstariji Vaso Šarenac, rođen 1908. godine, koji je bio potpuno senilan čovek. On uopšte nije bio orijentisan u vremenu i prostoru.

    U silosu je bilo zatvoreno i 11 žena koje su bile u posebnoj ćeliji.

    Sredinom 1992. godine logor je bio popunjen i tad je bilo oko 382 zatvorenika.

    U toku 1992. godine nije bilo nikakvog odvođenja na radove, čega je bilo tek u sledećim godinama.

    Logor u Tarčinu su muslimanske vlasti krile od međunarodnih organizacija. Sredinom novembra 1992. godine bila je prva poseta televizijske ekipe "Skaj njusa". Njima su prikazali ćeliju broj 1 i toga dana tri puta su delili po pola hleba (tako da su se zatvorenici "po prvi put najeli hleba").

    Prva poseta Međunarodnog crvenog krsta bila je 26. novembra 1992. godine na čelu sa Švajcarcem Mark de Perotom, čiji je prevodilac bio musliman Suad iz Mostara, koji se zatvorenicima kao takav predstavio. Zbog toga što je prevodilac bio musliman zatvorenici su strahovali da govore slobodno. Posle obilaska logora Perot je javno rekao zatvorenicima da je do tada posetio stotine logora, ali da ništa gore od Tarčina nije video.

    Zahvaljujući Međunarodnom crvenom krstu 3. decembra 1992. godine zatvorenici su dobijali svakog drugog dana po lanč paket, po dva ćebeta, a povećano im je i sledovanje vode na po 10 litara vode na jednu ćeliju dnevno.

    Na dan 29. decembra 1992. godine 137 zatvorenika iz logora Silos u Tarčinu prebačeni su u logor Krupa u Zoviku, a približno isti broj je prebačen iz Krupe u Tarčin.

    Od 15. 04. do 30. 10. 1993. godine grupa od 30 logoraša bila je odvedena u Hrasnicu gde su radili dano-noćno na kopanju rovova na prvoj borbenoj liniji, a u 1995. godini u Sarajevu kod Jevrejskog groblja i na Stupu.

    Ovaj logor zatvoren je 27. januara 1996. godine po Dejtonskom sporazumu i pod pritiskom međunarodnih faktora.




  • Idi na stranu - |listaj dalje|