fix
Logo
fix
Nalazite se na Forum-Najnoviji
Za dodavanje novih poruka na ovu stranicu kliknite ovdje

nisici - 24007 - 09.03.2010 : Jovo Pejić NišIćI - best (0)

Vareš


Na nadmorskoj visini od 829 metara, u predio vrletan i neobuzdan, bogat rudama i šumama, smjestio se industrijski gradić Vareš. Prema popisu stanovništva iz 1991. godine u naselju Vareš u apsolutnoj većini su bili Hrvati, bilo ih je 52, 6 posto, a u opštini su bili u relativnoj većini s 40, 6 posto, muslimana je bilo 30, 23 posto i Srba 16, 41 posto.

Na prvim demokratskim izborima u Bosni i Hercegovini, u opštini Vareš najviše glasova je dobila Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine, potom Hrvatska demokratska zajednica Bosne i Hercegovine i Stranka demokratske akcije. Najviše odborničkih mjesta u opštinskooj skupštini zauzeli su Hrvati. Kao pobjednička politička stranka Socijaldemokratska partija Bosne i Hercegovine dala je predsjednika skupštine opštine, bio je to Hrvat Dario Andrijević.

Prvi sukob HVO-a s postrojbama srpske vojske u Bosni i Hercegovini dogodio se na području opštine Vareš, 31. maja 1992. godine. U namjeri da disciplinuju srpsko stanovništvo sela Slavin i Planinica HVO je napao položaje Srba oko tih sela. U tom oružanom okršaju bilo je ranjenih na obje strane a poginuo je jedan vojnik HVO-a. Srpsko stanovništvo iz ovih sela protjerano je tada na srpsku teritoriju, Brgule i Okruglicu.

U Varešu 1. jula 1992. godine vlast od SDP-a preuzima Hrvatsko vijeće obrane, mirnim putem. Na čelo opštine dolazi lokalni čelnik HVO-a Ante Pejčinović- Pitčkara. To je protumačeno kao vojni puč i izazvalo napetosti s muslimanima pa oni u Dabravinama osnivaju svoj ratni štab, koji ne priznaje novu političku vlast niti vojnu strukturu u Varešu, kao i svoju "civilnu vlast" i dobivaju svoga predsjednika, odnosno predsjednicu općine Mervanu Hadžimurtezić.

Na području opštine Vareš uporišta muslimanske vojske ostaju u selima Dabravine, Striježevo, Seoca, Budoželj, Daštansko, Stupni Do, Ligatići, Zubeta, Ravne i "pridružena enklava" iz opštine Ilijaš, Crna Rijeka ili Kamenica, kako je kome bliže.

Rukovodstvo opštine je u ljeto 1993. godine, kada je uveliko buktao muslimansko-hrvatski rat započet u aprilu, balansiralo između Srba i muslimana, pregovarajući i sa jednima i sa drugima. Česte su bile posjete Pejčinovića i Zvonka Dužnovića srpskoj teritoriji na Nišićkoj visoravni i susreti sa srpskim rukovodstvom, čak i onim "odozgo".

Sukobi između Armije BiH i HVO-a, pukovnija "Bobovac", počinju u ljeto 1993. godine. Napad postrojbi Armije BiH na područje vareške opštine počeo je 18. oktobra 1993. godine kada je stradalo selo Kopijari, koje je opljačkano i spaljeno od strane 7. muslimanske brigade.

Hrvatske postrojbe iz Kiseljaka, preko Nišića i Brgula idu u pomoć Varešu. Specijalci iz postrojbe "Maturice", opremljeni poput američkih marinaca iz filmova, 23. oktobra su propraćeni kroz našu teritoriju prema mjestu sukoba i cilju, muslimanskom uporištu Stupni Do, u kojem su locirane jake snage domicilnih muslimana. Opštinsko rukovodstvo(dvojicu pomenutih) su odmah po dolasku pohapsili i smijenili nesposobnog zapovjednika brigade "Bobovac" Emila Haraha.

U dvodnevnoj bitci između pripadnika Armije BiH i HVO-a u selu Stupni Do, pripadnici HVO-a zauzimaju selo 25. oktobra 1993. godine. Prilikom zauzimanja sela, postrojbe HVO-a su u njemu pobile 38 muslimana.

U jutarnjim satima 30. oktobra 1993. godine počinje kontranapad i vrlo jake snage Armije BiH kreću na Vareš. U napadačkom pokretu su II. tuzlanski korpus, III. zenički korpus, VI. visočki korpus i policijski specijalci Dragana Vikića, Hrvata iz Sarajeva.

Brigada HVO-a "Bobovac" tada broji oko 1. 650 vojnika. Ona brani vareško područje koje je pod Hrvatskom kontrolom od muslimanske vojske. Armija BiH je daleko brojnija i naoružanija i pred njenim naletom padaju položaji HVO-a. Hrvatska vareška sela teško stradavaju. Hrvatima pomaže srpska artiljerija dejstvujući po ciljevima koje biraju Hrvati.

U ratnom sukobu između Armije BiH i HVO-a Hrvati su imali 57 žrtava, od toga je bilo 1 dijete, 41 odrasli civil i 15 zarobljenih i ubijenih vojnika HVO-a. Veliko Hrvatsko selo Borovica u potpunosti je uništeno 5. novembra i u egzodus je krenulo 8500 Hrvata. U jednoj noći i jednom danu vareška opština je gotovo očišćena od Hrvata.

Pod prisilom opšteg napada Armije BiH, s prostora opštine Vareš trajektorijom Brgule-Nišići-Sokolac iselilo oko 9. 000 domicilnih stanovnika Hrvata i oko 15. 000 Hrvata prethodno prognanih od strane muslimana iz Kaknja. U samom Varešu ostalo je tek oko 600 Hrvata, a još oko 100 u vareškim selima.

Nakon što su počistili Hrvate muslimani se prestrojavaju i kreću u pohod prema srpskim teritorijama i proboju kojim bi definitivno deblokirali Sarajevo.

Srpsko rukovodstvo je u veoma kratkom roku dovelo jake snage i 9. novembra 1993. godine krenulo u ofanzivu kako bi preduhitrilo muslimane.

Tokom ove srpske ofanzive (o kojoj je pisano ovdje) značajno su povećane srpske teritorije i učvršćene do tada jako porozne linije odbrane. Srpske snage nisu bile u stanju pokriti svoju liniju odbrane u cjelosti pa je potez od oko 14 kilometara kod sela Pržići prema planini Zvijezdi pokrivao HVO do 31. jula 1994. godine kada je zbog formiranja Federacije BiH ovaj prostor ostao nepokriven, što je dovelo do strateške prednosti muslimana i njihove ofanzive, o kojoj je već ovdje pisano opširno sa moje strane.




Idi na stranu - |listaj dalje|