fix
Logo
fix
Nalazite se na Forum-Najnoviji
Za dodavanje novih poruka na ovu stranicu kliknite ovdje

krajina - 102919 - 13.12.2018 : Aleksandar Popović Rakovica, Beograd - best (9)

Krah operacije UNA 95 ( 2. deo)


Operacija i njen tok

Zamisao operacije bila je nasilan prelaz reke Une kod Novog Grada i Kozarske Dubice, kao i reke Save u području Jasenovca, uspostavljanje mostobrana, ovladavanje planinom Prosarom i stvaranje povoljnih uslova za prodor prema Prijedoru. Za napad su angažovane snage zbornih područja Zagreb i Bjelovar, 1. Gardijske brigada "Tigrovi", 2. Gardijske brigade "Gromovi" i delovi 52. domobranske pukovnije, 121. do-mobranska pukovnija, 125. domobranska pukovnija, 202. brigade PZO (PVO) i delovi 303. LoB-PRS. Sa 5. korpusom tkz. ABiH odlučeno je da se sadejstvuje na pravcu Ključ-Sanski Most-Prijedor i Bosanska Krupa-Novi Grad. Na težišnom pravcu napada na reci Uni napadalo je Zborno područje Zagreb a na pomoćnom pravcu na reci Savi, Zborno područje Bjelovar.

Zadatak Zbornog područja Zagreb bio je stavljanje reke Une i Unske pruge pod kontrolu HV i ABiH, odbacivanje snaga VRS prema Prijedoru i Banja Luci i sprečavanje da snage 5. korpusa tkz. ABiH izbiju na reku Savu. Zadatak Zbornog područja Bjelovar bio je da spremnim snagama uz artiljerijsku podršku 16. topničko-raketne brigade HV izvede odlučan napad na širem području Jasenovca u zoni Gradine i u sadejstvu sa Zbornim područjem Zagreb ovla da planinom Prosarom, zaštiti bok Zbornog područja Zagreb i stvori uslove za razvoj i napredovanje HV prema Banja Luci.

Gotovost za početak napada bila je u 10 časova 18. septembra 1995. godine. Snage predviđene za napad imale su na raspolaganju desetak sati tokom kojih su trebale izraditi sva potrebna borbena dokumenta i pripremiti jedinice za nasilan prelazak reka.

Napad HV otpočeo je u tačno navedeno vreme uz jaku artiljerijsku vatru. Zadatak da naprave mostobran u Kozarskoj Dubici dobile su zloglasne "Crne mambe". Početnu prednost snage HV, pod komandom generala Vrbanca, iskoristile su za pogrom nad civilnim delom stanovništva ovog dela Pounja. Najveći zločin brigada "Tigrovi" napravila je prvog dana operacije u naselju Tunjice kod Novog Grada, na putu Novi Grad-Srpska Kostajnica. Tu su ubili 23 civila srpske nacionalnosti.

Ovo je strahovit zločin za koji do danas niko nije odgovarao!!!
Napad na Srpsku Kostajnicu VRS je relativno lako zaustavila. U Kozarskoj Dubici "Crne mambe" i Gromovi ubijaju 26, a ranjavaju 19 civila. Čim su borci VRS saznali da na topografskim kartama nađenim kod poginulih hrvatskih vojnika stoji naziv "Drina-95", odmah se znalo da odstupanje ne dolazi u obzir. Odlučeno je da se prihvati borba prsa u prsa sa snagama HV.

Srpska konsolidacija i brzi odgovor

Iz Mahovljana su poleteli borbeni avioni kako bi pomogli jedinicama VRS u odbrani.

Avijacija VRS je odigrala važnu ulogu tokom slamanja hrvatske ofanzivne operacije "Una-95″. Naime, žestok otpor srpske odbrane podržane borbenim avionima i helikopterima VRS, osujetiće hrvatske planove na tom delu fronta. Mbr<
Prvo je po mostobranu hrvatskih snaga dejstvovao jedan helikopter Gama Gazela, koji se vešto skrivao posle dejstva. Da bi oko 17:30 časova 18. septembra po snagama protivnika na mostobranu dejstvovala i dva aviona (jedan Jastreb i jedan Orao). Avioni su poleteli sa aerodroma Mahovljani, pravcem Prijedor-Knežica-Kozarska Dubica do mostobrana. Let do Kozare izveden je letom iznad oblaka, potom se par aviona spustio kroz "rupu" ispod oblaka i u niskom letu produžio do ciljeva na koje je dejstvovano nevođenim zrnima S-8-16. Oduševljenje u redovima 11. Dubičke pešadijske brigade koja je branila taj pravac, a koja je bila podržana i slušaocima Centra vojnih škola VRS bilo je veliko. Pojava avijacije odjednom je popravila poljuljani moral srpskim snagama.

Sledećeg dana 19. septembra na pravcu odbrane kod Novog Grada izvedena su presudna dejstva za stabilizaciju fronta i zaustavljanje hrvatskih snaga. U dejstvima kod Novog Grada, takođe po oblačnom danu, srpska avijacija je uspela da zaustavi i poremeti mostobran hrvatskih snaga. Po mostobranu su delovala dva aviona Jastreb, pri čemu je jedan pogođen od strane hrvatskih snaga. Pogođen je vođa u avionu ev. br. 24453. Pilot je osetio udarac. Jastreb je odjednom izgubio upravljivost. Komande su postale neupravljive. Avion je pao na srpsku stranu, na uzvišenje Kula kod Novog Grada, dok se pilot katapultirao i pao 50 metara od mesta pada aviona.

Veliki problem odbrani VRS činila je artiljerijska vatra HV, samo na područje Kozarske Dubice palo je približno 3000 granata, a na Novi Grad tada je palo oko 2000 granata. Hrvatska artiljerija gađala je i kolonu izbeglica na magistralnom putu Novi Grad-Prijedor kod sela Svodna. U pomoć snagama VRS kod Kozarske Dubice upućeni su slušaoci Centra vojnih škola VRS. U borbe sa srpske strane uveden je i manji broj tenkova.

Planirani prelazak reka Une i Save od strane HV sa većim snagama nije uspeo. Reke su prešle samo manje snage, koje su počinile zločine nad civilima, ali usred protivudara srpskih snaga nisu uspele da zadrže mostobrane. Hrvatske snage su u nekoliko navrata pokušale da pređu reke i uspostave mostobrane, ali ih je srpska vojska uvek uspešno osujetila. Tokom noći snage HV su pokušavale nasilno izviđanje, kao i pokušaj da se pomogne opkoljenim snagama. Međutim, sve planirane pokušaje osujetile su srpske snage. Posle ponoći snagama HV je naređeno da prestanu sa borbenim aktivnostima i da pređu u odbranu.

U jutarnjim časovima 19. septembra izviđački vod 34. inženjerijske bojne HV, pronašao je mesto za novi prelaz preko Save. U 10. 30 časova, sprovedena je artiljerijska priprema HV. Osam izviđača iz sastava 52. domobranske pukovnije u 10:50 časova prebačeno je u područje Ciperne, ali su ih srpske snage osujetile u planiranom iskrcavanju. Nakon toga VRS otvara snažnu ar-tiljerijsku vatru po snagama HV koje su pokušale ponovno da nasilno pređu Savu. U tim borbama srpska vojska uništava nekoliko čamaca i dva PTS transportera, dok su Hrvatske snage pretrpele katastrofalne gubitke.

Prelazak hrvatskih jedinica preko Une odvijao se u vrlo nepovoljnim uslovima kad je reč o prirodnoj prepreci kao što je reka. Mostobran preko Une hrvatske jedinice su radile pri brzini reke od 4 m/s što je vrlo rizično, nekoliko čamaca se prevrnulo, ali uprkos tome i 1. i 2. Gardijska brigada uspele su ući u Kozarsku Dubicu i Novi Grad zauzimajući delove naselja. Za prelaz preko Une bili su spremni i hrvatski tenkovi. Međutim, s druge strane Une dočekala ih je dobro ukopana srpska vojska koja je po snagama HV počela dejstvovati iz sveg naoružanja. Mostobran nije bio kvalitetno uspostavljen u takvim uslovima rečnog toka, nije bilo dovoljno snaga da se slomi takav srpski otpor.

Dan posle početka operacije 19. septembra 1995. godine, donesena je naredba o prekidu operacije i to ne zbog američkih pretnji kako se nakon toga pričalo, već zbog promašenih odluka i krivih obaveštajnih procena o stanju u srpskoj vojsci. Posle neuspele operacije, pričalo se, da je jedan deo hrvatskih snaga stradao pri samom povlačenju.

Operacija "Una-95" završava se u kasnim poslepodnevnim satima 19. septembra 1995. godine, strahovitim porazom hrvatskih snaga. Zbog velikih žrtava ova operacija smatra se jednom od najtragičnijih akcija HV, a Hrvatska javnost još ne zna potpunu istinu o tome zbog čega je, prema službenim podacima, stradalo 49 elitnih pripadnika HV, a prema neslužbenim između 90 i 130.

Ovom značajnom pobedom borci VRS, su ostvarila psihološku prednost i povratili vojničko samopouzdanje za nastavak borbe.

Još jednom se pokazala genocidna namera regularne Hv vojske i hrvatske države ka zatiranju svega Srpskog, odsustvo bilo kakvog vojnog dostojanstva samih hrvatskih vojnika, a nama Srbima još jedna lekcija iz života i istorije, koju smo najskuplje platili, životima svoje dece!




Idi na stranu - |listaj dalje|